تاثیر پوشش‌دهی باکتری Bacillus velezensis توسط آلژینات بر شاخص‌های رشد و بهبود مقاومت به بوته‌میری رایزوکتونیایی در گیاه گوجه‌فرنگی

نویسندگان

1 دانش آموخته مقطع دکتری رشته بیماری شناسی گیاهی، گروه گیاه پزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

2 دانش آموخته مقطع دکتری رشته بیماری شناسی گیاهی، گروه گیاه پزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

3 گروه گیاه پزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

4 گروه گیاه پزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

doi
10.22059/ijpps.2026.409908.1007106
چکیده

این مطالعه با هدف بررسی پایداری عامل مهار زیستی و توسعه فرمولاسیون مناسب جهت افزایش زنده­مانی و بهبود عملکرد باکتری Bacillus velezensis انجام شد. در این بررسی تاثیر فرمولاسیون کپسول B. velezensis بر رشد گیاه گوجه­فرنگی و پاسخ­های دفاعی گیاه علیه Rhizoctonia solani بررسی شد. تهیه کپسول­ها با استفاده از روش ژلاسیون یونی بود. بذر گوجه­فرنگی پس از تیمار با فرمولاسیون کپسوله­ و غیرکپسوله B. velezensis، در خاک آلوده به R. solani کشت گردید و پس از 40 روز، شاخص­های رشدی گیاه، درصد بیماری مرگ گیاهچه و تغییر فعالیت آنتی­اکسیدانی بررسی شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار طراحی گردید. درصد زنده­مانی B. velezensis کپسوله­ بعد از 90 روز قرارگیری در دماهای 25 و 35 درجه سلسیوس به ترتیب 58 و 53 درصد بوده است که نقش مثبت کپسول­ها در افزایش زنده­مانی و مقاومت B. velezensis نسبت به حالت غیرکپسول را نشان می­داد. کاربرد فرمولاسیون کپسول B. velezensis در شرایط گلخانه کاهش درصد بیماری را در مقایسه با فرمولاسیون غیرکپسول نشان داد. تفاوت معنی­داری از نظر شاخص­های رشد در گیاهان تیمار شده با B. velezensis کپسوله در مقایسه با شاهد مشاهده شد و بیشترین تغییرات به ارتفاع ریشه و ساقه مربوط بود. این نتایج بر تاثیر مثبت B. velezensis، همچنین فرمولاسیون کپسول آن در القای مقاومت علیه بیماری مرگ گیاهچه و افزایش شاخص­های رشدی در گیاه گوجه­فرنگی تاکید دارد و می­تواند به­عنوان یک رهیافت زیست­فناور برای بهبود رشد و مقاومت به تنش ناشی از R. solani پیشنهاد شود.