بررسی شرایط ابرناکی و برخی شاخص‌های ناپایداری جهت تعیین پتانسیل بارورسازی ابرها در مشهد

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.30467/nivar.2016.40786
چکیده

ابتدا از اطلاعات ایستگاه هواشناسی سینوپتیک و جو بالای مشهد به مطالعه ابرناکی منطقه بر اساس آمار سالنامه‌های هواشناسی (2008-1986) پرداخته شده و بیشترین فراوانی رخداد 7 تا 8 هشتم ابری مشخص گردیده است .سپس با توجه به اهمیت ابرهای متوسط و پایین در فرایند بارورسازی، با استفاده از اطلاعات ایستگاه سینوپتیک مشهد (2010-2001)، به بررسی فراوانی تشکیل ابرهای پایین و متوسط و همچنین شرایط ابرناکی ابرهای پایین پرداخته شده و با عنایت به اهمیت ابرهای پایین با رشد و توسعه قائم (شامل ابرهای کومولوس نوع 2، کومولونیمبوس)، در فرآیند بارورسازی ابر 1 ، تشکیل این ابرها در منطقه مورد بررسی قرار گرفته است. بررسی تشکیل این ابرها نشان داد که بیشترین ابرناکی در فصول سرد و بارانی زمستان و اوایل بهار تشکیل شده است. سپس با استفاده از نمودارهای جو بالای 2 موجود دمای پایه ابر، در روزهای همراه با بارندگی و بدون بارندگی در بازه زمانی (1992-2011) تعیین شده است. مبنای استخراج اطلاعات شرایط تمام ابری در نظر گرفته شده و میانگین دما پایه ابر در هر یک از حالات محاسبه شده است. با استفاده از داده‌های سایت دانشگاه وایومینگ برخی شاخص‌های ناپایداری، شامل شاخص 3 K، شولتر 4 ، آب قابل بارش 5 و شاخص CAPE 6 محاسبه شده و میزان هرکدام از آن‌ها در ساعت Z00 در روزهایی که بارندگی رخ داده، در طی سال‌های 1992-2011 استخراج گردیده است. جهت تعیین مقدار آستانه برای شاخص‌ها، پس از بررسی همبستگی بین بارش 6 ساعته با هرکدام از شاخص‌ها بهترین نمودار خطی توسط نرم‌افزار SPSS به این داده‌ها برازش داده شده است. از خروجی‌ها مشاهده شد، ضریب همبستگی پیرسون بین این شاخص‌ها و میزان بارش ارتباط مستقیم بسیار ضعیفی را درسطح معنی‌دار 1٪ و داده‌ها پراکندگی بسیار بالایی را نشان داده‌اند