آسیبشناسی سیرهپژوهی حضرت فاطمه زهرا (س) و معاصرسازی سیره اجتماعی ایشان
نویسندگان
1 گروه علوم اجتماعی اسلامی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استاد علوم اجتماعی اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/jstmt.2024.373517.1697چکیده
هر جامعهای متناسب با فرهنگ و تاریخ خود تلاش میکند افرادی را بهعنوان الگو برای اعضای جامعهاش معرفی کند. حضرت زهرا (س) یکی از افراد شاخصی است که در جامعه ایرانی ـ اسلامی بهعنوان الگو معرفی میشود؛ اما به نظر میرسد در سیرهپژوهی و سیره نگاریها ابعاد مختلف زندگی ایشان مانند فعالیتهای اقتصادی و سیاسی مورد توجه نبوده است. این مقاله به کمک روش تحقیق کیفی اسنادی به آسیبشناسی برخی از سیرههای نگاشته شده در زمینهی زندگی حضرت زهرا (س) میپردازد. از مجموعه مطالعات، چهار آسیب استخراج شده است. مؤلفه تفسیر مردسالارانه از سیره حضرت زهرا (س)، توجه نکردن به مقتضیات زمانی و مکانی زیست آن حضرت، درنظرنگرفتن منزلت الهی ایشان و در نهایت محدودکردن مؤلفههای الگویی ایشان به زنان، آسیبهایی هستند که در سیرهپژوهیها در مورد زندگی حضرت زهرا (س) به چشم میخورند. مجموعه این آسیبها باعث دشواری در الگوپذیری و معاصرسازی سیره حضرت زهرا (س) میشود. اشتغال همراه با درآمد، انجام امور خیریهای برای رفع محرومیت، وصیت بر باغها و املاک هفتگانه و امور مالی، پاسخگویی به سؤالات احکام اسلامی، حضور در امور سیاسی از کودکی و پرچمداری اعتراض سیاسی از جمله فعالیتهای اجتماعی هستند که حضرت زهرا (س) در زمان حیاتشان به آنها مشغول بوده است. روح کلی حاکم بر این فعالیتها بهگونهای است که هر انسانی میتواند از آنها الگوپذیری داشته باشد.