حذف و همگونی واکه پیشوند التزامی/امری در کردی کلهری: تحلیلی در نظریه بهینگی

نویسندگان

1 استادیار زبان‌شناسی، گروه زبان انگلیسی، دانشکدة ادبیات و علوم‌انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

doi
10.22126/jlw.2022.8157.1656
چکیده

صورت آوایی تکواژها، بسته به بافت آوایی خاصی که در آن قرار می‌گیرند، ممکن است دچار تغییراتی شود. این تغییرات در تکواژهای دخیل در ساختمان فعل نمود بیشتری دارد. در مقالة حاضر با نگاهی توصیفی‌-‌تحلیلی، دو فرآیند حذف و همگونی واکة پیشوند التزامی/امری در کردی کلهری بررسی می‌شود. به این منظور، پس از گردآوری داده‌های مرتبط ازطریقِ مصاحبة شفاهی با 10 گویشور کردی کلهری ساکن شهر اسلام‌آباد غرب، صورت‌های متناوب این پیشوند استخراج شد و بازنمایی زیربنایی به‌دست آمد. سپس تغییرات آوایی، با درونداد صورت واجی، در چارچوب نظریة بهینگی بررسی شد. نتایجی که از داده‌های این پژوهش به‌دست آمد، نشان می‌دهد که از تکواژ التزامی/امری /bə-/، سه صورت آوایی [bə-]، [b-] و [bu-] به‌دست داده می‌شود که دراین‌میان، صورت‌های آوایی [b-] و [bu-] به‌ترتیب حاصل فرایندهای حذف و همگونی هستند. برای به‌دست‌دادن همة این صورت‌ها، محدودیت‌های نشان‌داری باید بر محدودیت‌های پایایی مسلط باشند. همچنین، درخلال تحلیل‌ها، مشخص شد که برای تبیین فرآیندهای همگونی در بهینگی موازی باید کل جایگاه تولید هدف قرار گیرد و نه تک‌تک مشخصه‌های واجی.