فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سفیدک پودری خیار (Podosphaera xanthii) به‌عنوان یکی از مخرب‌ترین تهدیدات خسارتزای خیار، کنترل شیمیایی را به‌دلیل بروز مقاومت قارچ عامل بیماری، با چالش مواجه کرده است. عوامل کنترل بیولوژیک به‌عنوان جایگزینی سازگار با محیط‌زیست از طریق مکانیسم‌های مختلف، از جمله افزایش تولید ترکیبات فنلی، در مهار بیماری مؤثر هستند. در این پژوهش دو فرمولاسیون بیوکنترلیBacillus subtilis B2  وTrichoderma harzianum K18  و قارچ‌کش دومارک به‌ترتیب شدت بیماری را به 84/30%، 16/39% و 49/31% در گلخانه کاهش دادند. ارزیابی بیوشیمیایی ترکیبات فنلی با روش‌های اسپکتروفتومتری و کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC) اختلاف معنی‌دار بین تیمارها را تأیید کرد: محتوای فنل کل در گیاهان شاهد سالم 33/30 تا 7/37 میلی‌گرم بر ۱۰۰ گرم وزن خشک بود که ۴۸ ساعت پس از آلودگی (اوج پاسخ) 7/103% افزایش یافت و در تیمارهای B2،K18  و دومارک، به‌ترتیب به 12/159% ، 18/129%  و 98/142%  رسید. فلاونوئید کل نیز تحت تأثیر B2 و K18 به‌ترتیب 5/373%  و 2/389%  افزایش نشان داد. آنالیز HPLC در زمان اوج پاسخ، شناسایی هفت ترکیب فنلی را ممکن ساخت که کافئیک اسید (غلظت پایه: ۲۳ میلی‌گرم/۱۰۰ گرم وزن خشک) و افزایش %154 تحت K18 برجسته بود. فرولیک اسید (%205)، روتین (%103) و رزمارینیک اسید (%145) بیشترین افزایش را در حضور K18 داشت، ضمن‌آنکه روتین همبستگی منفی با شدت بیماری نشان داد. به نظر می‌رسد القای هدفمند ترکیبات فنلی ازجمله کافئیک اسید و روتین که به احتمال از مجرای فعال‌سازی مسیرهای مقاومت و القای بیان ژن‌هایی دفاعی محقق می‌شود در مهار بیماری موثر است.