گزارش پنج گونه نماتد آزاد‌زی بر اساس صفات ریخت‌شناختی، ریخت سنجی و مولکولی از جنگل‌های خرم آباد- لرستان، -ایران

نویسندگان

1 گروه گیاه پزشکی-دانشکده کشاورزی-دانشگاه تبریز-تبریز-ایران

2 گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

3 گروه گیاه پزشکی-دانشکده کشاورزی-دانشگاه تبریز-تبریز-ایران

doi
10.22059/ijpps.2025.392923.1007076
چکیده

تخمین زده می‌شود که منطقه جنگلی شهرستان خرم آباد لرستان از تنوع زیستی بالایی برخوردار باشد که در بررسی حاضر در سال‌های 1400 تا 1401 فون نماتدهای آزادزی این منطقه مورد مطالعه قرار گرفته است. تعداد 120 نمونه خاک از فراریشه درختان جنگلی جمع ‌آوری و نماتدها با روش‌های معمول نماتدشناسی استخراج گردیدند. در میان نماتدهای استخراج شده Aquatides christicki، Clavicaudoides clavicaudatus و Paravulvus hartingii از خانواده Nygolaimidae و Pungentus engadinensis و P. sufiyanensis متعلق به خانواده Nordiidae نیز از این منطقه شناسایی شدند. ویژگی‌های ریخت‌شناختی، ریخت‌سنجی و مولکولی (D2-D3, 28S rDNA) این گونه‌ها ارائه شده است. گونهA. christicki  گزارش جدید برای فون نماتدهای ایران است و شناسایی مولکولی آن برای اولین‌بار انجام شده است. ماده‌های این گونه دارای بدنی استوانه‌ای‌شکل به‌‌طول 45/1 تا 99/1 میلی‌متر، ناحیه لبی نامتقارن با شیب اندکی به سمت شکمی، دندان به‌صورت خطی، به طول 0/19 تا 5/21 میکرومتر ، بخش فراخ مری 158 تا 230 میکرومتر، سه ساختار غده تخم‌مرغی کاردیا، ماده‌ها دارای دو لوله جنسی متقابل، دم کوتاه و گرد و با بخش پشتی محدب و به‌طول 22 تا 26 میکرومتر هستند. سه توالی نوکلئوتیدی به دست آمده در این مطالعه برای گونه‌های A. christicki ، C. clavicaudatus و P. hartingii به‌همراه سایر توالی‌های شناخته شده خانواده Nygolaimidae با احتمال پسین حداکثر (BPP = 1) در کلادی مجزا از سایر خانواده‌های راسته Dorylaimida قرار گرفتند. همچنین توالی‌های به‌دست آمده برای گونه. engadinensis ، همراه با توالی‌های این گونه در بانک ژن، در یک کلاد قرار گرفتند.