فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قارچ Puccinia graminis f. sp. tritici (Pgt) یک بیوتروف اجباری بوده و موجب بروز بیماری زنگ ساقه در گندم می گردد. ژنتیک این قارچ مرتب در حال تغییر بوده و در دو دهه گذشته با ظهور نژاد­های پرآزار این قارچ موجب شکسته شدن مقاومت ارقام مختلف گندم مورد استفاده شده است. با توجه به اهمیت استراتژیک گندم و تغییرات سریع این قارچ، شناخت کافی از ژنتیک جمعیت و ژن­های دخیل در پرآزاری آن، می‌تواند در مدیریت کشت ارقام گندم برای کاهش خطر بیماری مورد استفاده قرار گیرد. در این پژوهش با هدف شناسایی نژادهای قارچ در مناطق شمال غرب و غرب کشور، تعداد 35 نمونه گندم آلوده به بیماری از اواسط خرداد ماه تا اواسط تیر ماه سال‌های 1400 و 1401 از استان­های اردبیل، همدان و لرستان جمع‌آوری گردید. در شرایط گلخانه هر یک از جدایه ها روی رقم حساس موروکو خالص سازی و 18 جدایه با موفقیت خالص و جهت مطالعات بعدی تکثیر شدند. سپس بصورت جداگانه الگوی آلودگی هر کدام از جدایه‌ها بر اساس مقیاس 0-4 و با استفاده از گیاهچه های 20 رقم افتراقی استاندارد حاوی تک‌ژن‌های شناخته شده‌ مقاومت به زنگ ساقه‌ گندم مورد بررسی قرار گرفت و با استفاده از سیستم کددهی پنج حرفی متداول نژادها نامگذاری شدند. نتایج بررسی حاضر نشان داد که جدایه‌های جمع‌آوری شده مربوط به دو نژاد TTTTF و TKTTF می‌­باشند. نتایج نشان داد که روی اغلب ژن‌های مورد بررسی  پرآزاری وجود دارد و ارقام گندم حاوی دو ژن Sr24 و Sr31 به همه جدایه ها مقاوم بودند.