انواع مختلف ساخت چپنشانی در زبان فارسی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه زبانشناسی، دانشکده زبانهای خارجی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 دانشجوی دکتری زبانشناسی، گروه زبانشناسی، دانشکدة زبانهای خارجی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
3 دانشیار، گروه زبانشناسی، دانشکدة زبانهای خارجی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22126/jlw.2022.8335.1665چکیده
در پژوهش حاضر ویژگیهای انواع ساخت چپنشانی در زبان فارسی معرّفی و بررسی میشود. در ساخت چپنشانی، سازهای از جمله بهجای قرارگرفتن در جایگاه اصلی خود، در آغاز بند واقع میشود و جای آن را عنصری جایگزین اشغال میکند. این مطالعه که برمبنای معیارهای معرّفیشده توسط چینکوئه (1990) و وستبری (2016) برای تشخیص و تعیین انواع ساخت چپنشانی صورت میپذیرد، نشان میدهد که زبان فارسی دارای دو نوع ساخت چپنشانی منفصل و واژهبستی است. برای اثبات وجود این دو نوع چپنشانی در زبان فارسی، در این پژوهش، تفاوت ساختاری چپنشانی منفصل و واژهبستی از دو جنبۀ میزان ارتباط نحوی عنصر چپنشان و بند مربوطه و محدودیتهای توزیعی حاکم بر این ساختها مطالعه میشود. این بررسی نشان میدهد که در ساخت چپنشانی منفصل نسبتبه ساخت چپنشانی واژهبستی در زبان فارسی، بین سازۀ آغازین و ادامۀ بند ارتباط نحوی کمتری برقرار است؛ درمقابل، بر ساخت چپنشانی منفصل در مقایسه با ساخت چپنشانی واژهبستی محدودیتهای توزیعی بیشتری حاکم است.
