فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کلزا (Brassica napus) یکی از مهم‌ترین دانه‌های روغنی ایران و جهان است که نقش حیاتی در تأمین روغن خوراکی، تولید انرژی و امنیت غذایی ایفاء می‌کند. بیماری­های پوسیدگی طوقه و ریشه که توسط گونه‌های مختلف جنس Fusarium ایجاد می‌شوند، از عوامل محدودکننده تولید این محصول در استان گلستان و سایر مناطق ایران به شمار می‌روند. این عوامل بیمارگر قارچی سبب خسارت‌های اقتصادی و کاهش عملکرد کلزا می‌شوند. در این پژوهش، تعداد ۱۰۳ نمونه گیاه کلزا با علائم پوسیدگی طوقه و ریشه از یازده مزرعه منتخب واقع در شهرستان­های کردکوی، علی­آباد، گرگان و بندر گز از استان گلستان جمع‌آوری شدند و از این تعداد، ۷۹ جدایه متعلق به جنس Fusarium جداسازی شد. آزمون بیماری­زایی نشان دادند که از بین آنها تعداد 59 جدایه بیماری­زا هستند. جدایه‌های بیماری‌زا بر اساس ویژگی‌های ریخت­شناختی و تجزیه و تحلیل‌های مولکولی، شامل استفاده از نشانگر های اختصاصی، توالی‌یابی نواحی ژنومی ITS و TEF1-α، به عنوان سه گونه Fusarium acuminatum، Fusarium proliferatum و Fusarium culmorum شناسایی شدند. بر اساس نتایج به دست آمده، دو گونه‌ Fusarium culmorum و Fusarium proliferatum در نمونه­های جمع­آوری شده، به ترتیب شامل 47 و 42 درصد جدایه‌های شناسایی شده بودند. با توجه به اطلاعات موجود، این مطالعه نخستین گزارش از بیماری‌زایی سه گونه Fusarium culmorum، Fusarium proliferatum و Fusarium acuminatum در مزارع کلزای استان گلستان محسوب می­شود. نتایج به دست آمده در این پژوهش بر اهمیت شناسایی دقیق و مدیریت هدفمند این عوامل بیماری‌زا برای کاهش خسارت‌های اقتصادی و حفظ سلامت محصول کلزا تاکید دارد.