نگاشت معنایی فعلهای وجهی فارسی میانۀ زردشتی از دیدگاه رده شناسی

نویسندگان

1 دانشیار زبان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشیار زبان‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22126/jlw.2022.7482.1622
چکیده

پژوهش حاضر به بررسی نگاشت معنایی فعل‌های وجهی فارسی میانۀ زردشتی ازدیدگاه رده‌شناسی می‌پردازد. این پژوهش از نوع کیفی با روش توصیفی-تحلیلی است و براساس چارچوب ترکیبی ناوز (2008) به انجام رسیده است. فعل‌های وجهی فارسی میانۀ زردشتی عبارت‌اند از: abāyēd «باید، ضروری است»، šāyēd «شایسته است؛ می‌توان»، tuwān «می‌توان»، sazēd «سزاوار است؛ می‌توان» و kāmistan «خواستن». داده‌های پژوهش از متون فارسی میانۀ زردشتی به‌صورت دستی گردآوری شده‌اند. پس از گردآوری داده‌ها، نوع وجهیت فعل‌های وجهی در داده‌ها مشخص، سپس نگاشت معنایی هر فعل روی فضای مفهومی معلوم شد. این بررسی نشان داد که این چارچوب برای پوشش معانی فعل‌های وجهی فارسی میانۀ زردشتی نیازمند اصلاح است؛ ازاین‌رو، روی محور عمودی فضای مفهومی، محور احتمال به دو محور امکان و ضرورت افزوده شد. همچنین، مشخص شد که داده‌های فارسی میانۀ زردشتی اصل رده‌شناختی مطرح‌شده در این چارچوب را نقض می‌کنند؛ بنابراین، یافته‌های حاصل از بررسی فعل‌های وجهی فارسی میانه، اصل یکسان‌گرایی را به چالش می‌کشند.