کارکردهای نهاد وقف در نظام ایران و مصر با تأکید بر فقه اسلامی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق خصوصی دانشگاه امام صادق(ع)

2 کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه امام صادق(ع)

doi
10.30497/fiqh.2013.2452
چکیده

وقف سنتی است حسنه که در میان همه اقوام، ادیان و ملل متمدن دنیا ریشه دوانده است. از جمله این تمدن‌ها می‌توان به دو تمدن بزرگ ایران و مصر در این خصوص اشاره نمود. آنچه که در این پژوهش سعی در پاسخ‌گویی به آن شده، عبارت است از کارکردهای نهاد وقف و آثار آن در دو نظام حقوقی ایران، مصر و فقه اسلامی. بر این اساس ابتدا به تعریف وقف در دو نظام حقوقی ایران و مصر پرداختیم و با توجه به این‌که این دو کشور هر دو از کشورهای اسلامی می‌باشند، به بررسی نهاد وقف در فقه اسلامی پرداخته‌ایم؛ سپس در خصوص کارکردهای این نهاد در دو نظام ایران و مصر در ابعاد اقتصادی، اجتماعی مورد بررسی قرار داده‌ایم و به مقایسه این دو نظام با یکدیگر پرداخته‌ایم و چنین اشاره کرده‌ایم که برای بهبود این کارکردها، باید به اصلاح کارکرد حقوقی آن پرداخت تا نهایت بهره و استفاده را از این نهاد برد و از آثار بابرکت این نهاد در جامعه خودمان بهره برد. یکی از این کارکردهای مؤثر، شرط توقیت در وقف می‌باشد که در رویه حقوقدانان ایران پذیرفته نشده است و اگر این شرط در عقد وقف گذاشته شود آن را باطل می‌دانند و برخورد عقد حبس را با آن می‌کنند. این در صورتی است که در کشور مصر این نهاد پذیرفته شده است.