بررسی شناختی صفات مرکب در کردی هورامی پاوه
نویسندگان
1 استاد، گروه زبانشناسی و زبانهای خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 استادیار گروه زبانشناسی و زبانهای خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه زبانشناسی و زبانهای خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
4 دانشیار گروه زبانشناسی و زبانهای خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
doi
10.22126/jlw.2022.8100.1652چکیده
در پژوهش توصیفی-تحلیلی حاضر، نخست صفات مرکبِ کردی هورامی پاوه، از فرهنگ فارسی-کردی (سهجلدی) (مردوخ روحانی و دیگران، 1385) گردآوری شدهاند؛ همچنین، یکی از نگارندگان که گویشور هورامی پاوه است، 25 صفت مرکب دیگر را بدانها افزوده است. سپس این دادهها، در چارچوب صرف شناختی و براساس مدل پیشنهادی هماوند (2011) بررسی و روابط معنایی بین هسته و توصیفگر در آنها برپایة سه عملکرد شناختی مقولهسازی، پیکربندی و مفهومسازی مشخص شدهاند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که تعداد نُه مقوله از یازده مقولۀ پیشنهادی هماوند (شامل صفاتی که در آنها توصیفگر هدف یا مکان هسته را نشان میدهد یا فاقد ویژگی بیانشده توسط هسته است یا هسته نوع، ویژگی، اندازه، عملکرد، تمایل یا حرکت بهسمتِ توصیفگر را نشان میدهد)، بهعلاوۀ چهار مقولۀ دیگر که در مدل پیشنهادی هماوند به آنها اشارهای نشده است (شامل صفاتی که در آنها توصیفگر کمیت هسته، محدودۀ فعّالیت هسته، ویژگی هسته و تشابه هسته به چیزی رانشان میدهد) در صفات مرکب زبان کردی هورامی پاوه وجود دارند. درضمن، سه قلمرو درونطبقهای و سه قلمرو برونطبقهای و شش نوع تعبیر در این صفات قابلتشخیص است.
