تفاوت های فقه فردی و حکومتی از منظر شناخت «موضوع»، «تکلیف» و «مکلف»

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه قم

2 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه قم

3 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق دانشگاه قم

doi
10.30497/fiqh.2013.2456
چکیده

فقه رایج دانشی روشمند و مبتنی بر حجیت در راستای استنباط احکام شرعی است. اساساً این روش، در شناخت تکالیف و انطباق احکام بر موضوعات دارای ماهیتی جزءنگر و مبتنی بر منطق انحلالی و تجزیه‌ای است. در مقابل، فقه حکومتی که برخاسته از یک نیاز اجتماعی است معتقد به تحول در روش کشف حکم، شناخت موضوعات و انطباق احکام بر موضوعات بر اساس منطق مجموعه­نگر است. نتیجه این دو نگاه تفاوت‌هایی است که در شناخت موضوعات، تکالیف و مکلفین احکام در حوزه فقه فردی و فقه حکومتی به وجود می‌آید. نگارندگان در پژوهش حاضر با مطالعه درجه دوم و روش­شناسانه درصدد تحلیل و بیان تفاوت‌هایی هستند که در حوزه موضوع، تکلیف و مکلف میان فقه فردی و حکومتی وجود دارد.