اثر دود و حرارت بر رکود و جوانه‌زنی بذر علف‌هرز کنجدشیطانی

نویسندگان

1 گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

doi
10.22059/ijpps.2024.373097.1007055
چکیده

دمای بالا و دود حاصل از آتش زدن بقایای گیاهی بر رفتار بذر علف‌های هرز در بانک بذر خاک موثر است. ازاین‌رو، این تحقیق با هدف بررسی اثر دود حاصل از سوختن بقایای کلزا  بر رکود و جوانه‌زنی بذر کنجد شیطانی انجام شد. این آزمایش روی بذر تازه و پس رس شده به مدت 6 ماه[1] انجام شد. در آزمایش اول، جوانه‌زنی بذرهای تازه و شش ماه پس رس شده در دماهای 15، 20، 25، 30، 35 و 40 درجه سلسیوس در شرایط نور و تاریکی بررسی شد. در آزمایش دوم، بذرهای کنجد شیطانی به مدت 5 و 10 دقیقه در دماهای 80، 100، 120 و 150 درجه سلسیوس پیش تیمار شدند و در ادامه، جوانه‌زنی آن‌ها در دمای 30 درجه سلسیوس بررسی گردید. در آزمایش سوم، اثر دود بر جوانه‌زنی بذرهای تازه و پس رس شده به سه روش عصاره دودی، دودآب و ذرات دودی مورد بررسی قرار گرفت. بذرهای تازه کنجد شیطانی در هیچ‌ دمایی جوانه نزدند، اما جوانه‌زنی بذرهای پس رس شده در دمای 30 درجه سلسیوس، 92 درصد بود. پیش تیمار بذرهای پس رس شده با دماهای 100، 120 و 150 درجه سلسیوس سبب توقف کامل جوانه‌زنی شد. هر سه نوع تیمار دودی اثرات مثبتی بر رکود و جوانه‌زنی بذر کنجدشیطانی داشتند. ترتیب اثرات مثبت تیمارهای دودی، به‌صورت ذرات دودی > دودآب > عصاره دودی بود. [1]. در این تیمار بذرها بعد از برداشت به مدت 6 ماه در دمای اتاق (20 درجه سلسیوس) نگهداری شدند و سپس در آزمایشات مختلف به‌کار رفتند..