ارزیابی اثر رهاسازی کنترلشده نانواسانسهای پوست پرتقال و نارنگی بر سمیت تدخینی آنها علیه شپشه آرد Tribolium confusum (Col.: Tenebrionidea) و شپشه برنج Sitophilus oryzae (Col: Curculionidae)
نویسندگان
1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانتشگاه جیرفت، جیرفت، ایران
2 اداره کل استاندارد استان کرمان، کرمان، ایران
3 بخش فنی و فروش شرکت سینجنتا، خوزستان، ایران
4 گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران
doi
10.22059/ijpps.2024.377284.1007060چکیده
نانوامولسیون یکی از کارآمدترین انواع فرمولاسیون برای رسیدن به هدف رهاسازی کنترلشده اسانسها است. در این تحقیق به منظور نشان دادن اثر رهاسازی کنترلشده، 24 و 48 ساعت پس از تیمار، تغییرات سمیت تدخینی اسانسها و نانواسانسهای پوست پرتقال و نارنگی روی دو آفت انباری شپشه آرد Tribolium confusum و شپشه برنج Sitophilus oryzae مورد مطالعه قرار گرفت. اسانسها به روش تقطیر آبی از پوست پرتقال و نارنگی استخراج شده و با کروماتوگرافی گازی طیفسنجی جرمی (GC-MS) محتوای آنها مورد تحلیل قرار گرفت. تبدیل اندازه ذرات اسانس به مقیاس نانومتر با دستگاه تولید امواج مافوق صوت پروبدار[1] (UPS) و تعیین اندازه نانوذرات، با استفاده از دستگاه پراکندگی دینامیکی نور[2] (DLS) 65 نانومتر برآورد شد. بر پایه آزمایشهای مقدماتی، غلظتهای 5، 10، 15، 20، 25، 50، 75 و 95 میکرولیتر در 125 میلیلیتر حجم ظرف آزمایش از اسانسها و نانواسانسها تهیه شد و جهت ارزیابی سمیت تدخینی مورد استفاده قرار گرفت. زیستسنجیها در دمای 2±25 درجه سلسیوس در تاریکی و در 3 تکرار مستقل در زمانهای 24 و 48 ساعت انجام شد. سمیت تدخینی اسانسها در 24 ساعت بیشتر بود در حالی که نانواسانسها در 48 ساعت کارایی بیشتری از خود نشان دادند. بیشترین مرگومیر شپشه آرد و شپشه برنج به ترتیب 90 و 67/96 درصد مربوط به نانواسانس پرتقال در زمان 48 ساعت و غلظت 95 میکرولیتر بر 125/0 لیتر (حدودا معادل 760 میکرولیتر بر لیتر) با LC50 26/23 میکرولیتر بر 125/0 لیتر (حدودا معادل 186 میکرولیتر بر لیتر) مشاهده شد. نتایج این آزمایش، رهاسازی کنترلشده نانواسانسها در زمان 48 ساعت، با وجود کمتر بودن تأثیر آنها در 24 ساعت نسبت به اسانسهای فرموله نشده را در عمل آشکار ساخت. [1]. Ultrasonic probe sonicator [2]. Dynamic Light Scattering