تخصیص عادلانه منابع آب با کاربرد تئوری آنتروپی شانون در روش برنامهریزی سازشی
نویسندگان
1 گروه مهندسی آب، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، گیلان.
2 دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه گیلان
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
4 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
doi
10.22059/ijswr.2018.258049.667913چکیده
با توجه به تأثیر قابلملاحظه آب در توسعه اقتصادی، اجتماعی و تعادل زیستمحیطی، تخصیص منابع آب به یک مسئله جهانی تبدیل شده است. در این مطالعه، یک مدل برنامهریزی تخصیص آب چندهدفه در حوضه آبریز سفیدرود ارائه گردید که شامل دو هدف حداکثر کردن بهرهوری سود اقتصادی و عدالت در تخصیص آب است. برای حل مدل توسعهیافته و ایجاد برهمکنش مناسب بین دو هدف بهرهوری سود و عدالت از روش برنامهریزی سازشی استفاده شد. وزنهای مختلف توابع هدف، به همراه تعریف طرحهای TDS، DSA و DSB به ترتیب با نگرش تعادلی، بهرهوری سود اقتصادی و برقراری عدالت بررسی شد که نتایج نشان داد طرح TDS، بهترین طرح از دیدگاه برقراری تعادل بین توابع هدف است. بهاستثنای TDS، نتایج نشان داد که مقادیر تخصیص آب سطحی و سود اقتصادی در سایر وزنهای توابع هدف از روند خاصی پیروی نمیکند، بهطوریکه برنامهریز در انتخاب بهترین وزن توابع هدف دچار مشکل میشود. استفاده از تئوری آنتروپی شانون راهحل مناسبی برای انتخاب بهترین وزنهای توابع هدف است. نتایج حاصل از کاربرد این تئوری در روش برنامهریزی سازشی نشان داد که بهترین جواب با در نظر گرفتن اولویت برنامهریزان منطقه با استفاده از وزنهای 35/0 برای هدف بهرهوری سود و 65/0 برای هدف عدالت تخصیص بدست میآید. بهطورکلی نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد در شرایطی که اولویتهای برنامهریزان آب در منطقه مشخص نباشد، میتوان همزمان با کاربرد روش برنامهریزی سازشی برای حل مسائل بهینهسازی چندهدفه از تئوری آنتروپی شانون برای تعیین وزن هر یک از توابع هدف استفاده نمود تا تعادلی بین توابع هدف برقرار شود.
