بهمن علاءالدین و حیات جاودانه او در ترانه‌های ایل: بررسی زبان‌شناختی و ادبی دو شعر بختیاری

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی و پژوهشکده بختیاری‌شناسی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

2 استادیار زبان‌شناسی همگانی، گروه زبان انگلیسی و پژوهشکدة بختیاری‌شناسی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

3 استاد زبان‌شناسی، دانشکده زبان‌شناسی و مطالعات زبانی، دانشگاه کارلتون، اُتاوا، کانادا؛ مرکز زبان‌شناسی دانشگاه لَیدن، لَیدن، هلند.

doi
10.22126/jlw.2022.7541.1625
چکیده

در این مقاله تلاش می‌شود تا به تحلیل زبان‌شناختی و ادبی شعری از بهمن علاءالدین (شَوِ چهارده «شب چهارده») و شعری در ستایش وی از فیض‌الله طاهری اردلی (تا لَوتِه غزل‌خونِ کُنی باز به آواز «تا لب غزل‌خوانِ خود را به آواز می‌گشایی») پرداخته شود. بدین‌منظور، ابتدا این اشعار به خط بختیاریِ پیشنهادی آنونبی و اسدی (2018) ترانویسی شد؛ سپس ترجمه فارسی و انگلیسی و «میان‌نویسی» (interlinearization) آن‌ها ارائه گردید. به‌دنبالِ آن، تحلیل زبان‌شناختی این دو شعر با تمرکز بر ساخت‌های واجی و دستوری آمده ‌است. ازآنجایی‌که بختیاری گونه‌های متعددی دارد، این تحلیل‌ها، تفاوت‌های زبانی بین این دو شعر را برجسته ساخته ‌است. از چشم‌انداز ادبی، تلاش شده است به مهم‌ترین ویژگی‌های زبانی، صوَر خیال و آرایه‌های ادبیِ مطرح در اشعار پرداخته و تحلیلی از آن‌ها ارائه ‌‌شود.