شناسایی قارچ‌های همراه خشکیدگی سرشاخه درختان میوه گرمسیری در استان‌های سیستان و بلوچستان و کرمان

نویسندگان

1 بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمان، کرمان، ایران.

2 بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بلوچستان، ایرانشهر، ایران.

3 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران.

4 بخش تحقیقات بیماریهای گیاهی، موسسه تحقیقات گیاهپزشکی، تهران، ایران.

doi
10.22059/ijpps.2025.380854.1007064
چکیده

این پژوهش با هدف شناسایی قارچ های همراه با بیماری سرخشکیدگی برخی درختان میوه گرمسیری از قبیل چیکو، کنار و گواوا در استان‌های‌ سیستان و بلوچستان و کرمان انجام شد. در طول سال‌های 1401 و 1402 از شاخه برخی درختان میوه گرمسیری دارای علائم خشکیدگی سرشاخه در استان‌های یادشده نمونه برداری‌های انجام گردید.. خالص‌سازی جدایه‌ها به روش تک اسپور و نوک ریسه انجام شد. در مجموع، 71 جدایه از 150 نمونه گیاهی از شاخه درختان دارای نشانه های سرخشکیدگی جداسازی و براساس صفات ریخت شناختی، مورد شناسایی مقدماتی قرار گرفتند. در نهایت، پنج جدایه با ویژگی‌های ریخت‌شناختی متفاوت جهت استخراج دی ان ای (ِDNA) و تعیین ترادف نوکلئوتیدی انتخاب شدند. برای این منظور، ناحیه ITS (ITS1-5.8S-ITS2) و بخشی از ژن فاکتور رونویسی 1-آلفا (tef1-α) تکثیر و ترادف‌یابی نوکلئوتیدی شد. واکاوی‌های تبارزایی برای جدایه‌های جنس Lasiodiplodia بر اساس نواحی ITS و tef1-α و برای جدایه‌های Neocosmospora براساس ناحیه ژنی tef1-α انجام گردید. بر اساس نتایج به دست آمده، گونه‌ N. solani از درختان کنار، چیکو و گواوا و گونه L. theobromae از درخت کنار برای اولین بار از ایران گزارش می‌شوند.