ارزیابی شاخصههای خشکسالی کشاورزی در حوزه آبریز فلات مرکزی ایران با استفاده از ماهواره گرانشسنجی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشکده عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 استادیار، دانشکده عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 استادیار، گروه نقشهبرداری، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
4 استادیار، دانشکده عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22059/ijswr.2018.251136.667840چکیده
تعیین زمان شروع، شدت و مدت خشکسالی اطلاعات حیاتی برای مدیریت منابع آب در اختیار تصمیمسازان این حوزه قرار میدهد. محاسبه این مؤلفهها نیازمند دادههای بهمپیوستهای از محتوی رطوبت خاک و تراز آب زیرزمینی میباشد که نصب و بهرهبرداری از شبکه منظم ثبت این دادهها در حوضههای آبریز گسترده بسیار هزینهبر است. در حوزه فلات مرکزی که متوسط بارش بسیار کمی دارد، دادههای مشاهداتی لازم با توزیع مکانی مناسب در دسترس نیست. در این مقاله فراوانی، مدت و شدت خشکسالیهای کشاورزی این حوزه بهوسیله شاخص کمبود ذخیره کلی آب (TSDI) که از دادههای گرانشی ماهواره (GRACE) بدست میآید، تعیین میگردد. سپس با توجه به توزیع ناهمگن ایستگاههای هواشناسی در ناحیه موردمطالعه، 142 ایستگاه انتخاب و با استفاده از مدل درونیابی MicroMet و روش زمینآماری کریجینگ شبکه منظمی از دادههای هواشناسی در سطح حوزه آبریز برازش داده شد. در نهایت شاخص خشکسالی هواشناسی SPEI با مقیاسهای زمانی 3، 6 و 12 ماهه بهمنظور مقایسه با نتایج حاصل از TSDI محاسبه گردید. براساس این محاسبات ناحیه موردمطالعه چندین خشکسالی کشاورزی با شدت و گستردگی متفاوت را تجربه کرده است که توزیع زمانی-مکانی و شدت خشکسالی حاصل از هر دو شاخص با یکدیگر مطابقت خوبی را نشان میدهند.