واکه‌های ساده‌ی لری خرم‌آبادی: یک بررسی صوت‌شناختی

نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد زبان‌شناسی عمومی، گروه زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

3 استادیار گروه زبان‌شناسی، دانشکده زبان‌های خارجی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22126/jlw.2022.7493.1623
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی‌های نظام واکه‌ای گویش لری خرم‌آبادی باتوجّه‌به تأثیر جنسیت گویشوران ازمنظر آواشناسی صوت‌شناختی سازمان‌دهی شده است. دراین‌راستا، پارامترهای صوت‌شناختی فرکانس پایه، فرکانس دو سازة نخست، دیرش و شدت واکه‌های ساده گویش لری خرم‌آبادی براساسِ 10 گویشور (5 مرد، 5 زن) بررسی شدند. گویشوران 1620 نمونه آوایی حاوی واکه‌های /ɑ،y،ø،o،u،ə،a،e،ʏ،ɪ،i/ تولید کردند. براساس نتایج، کمترین میزان فرکانس پایه در واکة /a/ و بیشترین مقدار در گروه مردان و زنان به‌ترتیب در واکه‌های /e/ و /ʏ/ مشاهده شده است. ازنظرِ افراشتگی واکه‌های /a/ و /i/ به‌ترتیب بازترین و بسته‌ترین واکه‌های این گویش‌اند. واکه‌های /i/ و /o/ به‌ترتیب پیشین‌ترین و پسین‌ترین واکه‌های لری خرم‌آبادی هستند. بیشترین و کمترین دیرش به‌ترتیب در گروه مردان متعلق به واکه‌های /ø/ و /ʏ/ و در گروه زنان متعلق به واکه‌ها‌ی /ɑ/ و /ə/ است. بیشترین میزان شدت در واکه‌های لری خرم‌آبادی برای واکه /e/ و کمترین شدت در گروه مردان در واکه /a/ و در گروه زنان در واکه /u/ گزارش شد. درمجموع، فرکانس پایه، فرکانس دو سازه نخست و دیرش واکه‌های لری خرم‌آبادی در زنان بیشتر از مردان است و در پارامتر شدت عکس این موضوع صادق است.