بررسی تغییرات واجی واکه پیشوند منفی‎ساز کردی کلهری پیش از غلت: تحلیلی در بهینگی متوالی

نویسندگان

1 استادیار زبان‎شناسی، گروه زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22126/jlw.2021.6659.1563
چکیده

در ساختمان فعل در کردی کلهری، با افزوده‎شدن پیشوند منفی‎ساز na- به افعالی که غلت آغازین دارند، واکه پیشوند در بافت‎هایی بدون تغییر مانده و در عین حال، در بافت‎های دیگر، با غلت پس از خود به‎شکل کامل یا ناقص، همگون می‎شود. پژوهش حاضر، با رویکردی متوالی به نظریة بهینگی، وضعیت واکة پیش از غلت را بررسی کرده است. داده‎های مورد استفاده در نوشتار پیش رو، هم ازراه مصاحبه با گویشوران کردی کلهری و هم با استخراج داده‎ از پژوهش‎های پیشین در گونه‎های کلهری و سورانی به‎دست آمده‎اند. پس از بررسی داده‎ها و تحلیل آن‎ها در چارچوب انگاره توالی هماهنگ، مشخّص شد که واکة پیشوند منفی‎ساز در هجای باز، بدون تغییر می‎ماند، امّا هنگامی که با غلتِ پس از خود، هجای بسته‎ای را تشکیل می‎دهد، واکه با غلت ازنظر جایگاه تولید همگون می‎شود؛ البتّه، این همگونی تا جایی پیش می‎رود که توالی دو عنصر افراشته در یک هجا شکل نگیرد.