نقش تغییرات آبدهی متوسط رودخانههای حوضهی آبریز دریاچهی ارومیه در افت سطح آب دریاچه
نویسندگان
1 استادیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، پژوهشکده مطالعات دریاچه ارومیه، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، پژوهشکده مطالعات دریاچه ارومیه، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
10.22059/ijswr.2018.257124.667905چکیده
با توجه به اهمیت مطالعهی روند دبی رودخانهها، در این تحقیق، روند تغییرات دبی متوسط رودخانههای حوضهی آبریز دریاچهی ارومیه مورد بررسی قرار گرفت. بررسی نقش تغییرات دبی ورودی به دریاچه بر کاهش سطح آب دریاچه هدف دیگر تحقیق حاضر است. بدینمنظور، آمار و اطلاعات مربوط به 65 ایستگاه هیدرومتری (بین سالهای1390-1357) مورد تحلیل قرار گرفت. آزمون ناپارامتری منکندال با در نظر گرفتن اثر خودهمبستگی برای بررسی روند در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفت. بر اساس نتایج، سری زمانی دبی در بیش از نیمی از ایستگاهها (41 ایستگاه) دارای خودهمبستگی با تاخیر یکساله در سطح اطمینان 95 درصد معنیدار بود. همچنین بیش از نیمی از ایستگاهها (58 ایستگاه) دارای روند کاهشی بوده و این روند کاهشی در 38 ایستگاه در سطح اطمینان 95 درصد معنیدار بود. مقدار مجموع آب سطحی ورودی به دریاچهی ارومیه نیز از 4654 میلیون مترمکعب در سالهای قبل از 1374 (سال شروع خشک شدن دریاچه) به 2134 میلیون مترمکعب در سالهای بعد از 1374 رسیده است. سری زمانی آب سطحی ورودی به دریاچه ارومیه دارای روند کاهشی بوده و براساس نتایج آزمون t استیودنت اختلاف در میانگین دو دوره طی بازه زمانی قبل و بعد از سال 1374 در سطح اطمینان 95 درصد معنیدار میباشد. نتایج این تحقیق نشاندهندهی کاهش آبهای سطحی در سراسر حوضه و ورودی به دریاچهی ارومیه در سالهای بعد از 1374 و نقش این کاهش در افت سطح آب دریاچه ارومیه میباشد و بر ضرورت مدیریت صحیح منابع آب و مصارف در بخشهای مختلف از جمله کشاورزی با توجه به شرایط حاکم اقلیمی تاکید دارد.