شناسایی عوامل قارچی بیماری پوسیدگی ریشه و طوقه گوجهفرنگی در استان هرمزگان
نویسندگان
1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران.
2 گروه گیاهپزشکی دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران.
3 بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی هرمزگان، سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی، بندرعباس، ایران
doi
10.22059/ijpps.2024.371499.1007051چکیده
پوسیدگی ریشه و طوقه از بیماریهای شایع گوجهفرنگی در مناطق عمده تولید این محصول در استان هرمزگان به شمار میرود. مطالعه حاضر با هدف جداسازی، شناسایی و تعیین فراوانی عوامل قارچی مرتبط با پوسیدگی ریشه و طوقه گوجهفرنگی در استان هرمزگان انجام شد. در مجموع، 984 جدایه قارچی از گیاهان گوجهفرنگی با علائم زردی، پژمردگی و پوسیدگی ریشه و طوقه جداسازی شد. شناسایی جدایهها بر اساس ویژگیهای ریختشناختی و مقایسه توالیهای به دست آمده از ناحیه ریبوزومی فاصلهانداز رونویسی شونده داخلی (ITS-rDNA) و بخشی از ژن فاکتور طویلسازی ترجمه-1 آلفا (tef1-α) با توالیهای معتبر موجود در بانک ژن انجام شد. بر اساس نتایج حاصل از این تحقیق، بیشترین فراوانی (%73) به جدایههای Fusarium oxysporum تعلق داشت و گونههای Rhizoctonia solani و F. acutatum به ترتیب با فراوانی هشت و یک درصد جداسازی شدند. نتایج بیماریزایی گونههای قارچی روی گیاهچههای گوجهفرنگی هیبرید سانسید 6189 در مرحله چهار برگ حقیقی نشان داد که هر سه گونه روی گیاهچههای گوجهفرنگی بیماریزا بوده و سبب ایجاد پوسیدگی ریشه و طوقه و زردی و بافتمردگی اندامهای هوایی میشوند. جدایههای بیمارگر F. oxysporum با استفاده از آغازگرهای اختصاصی sprl به عنوان F. oxysporum f. sp. radicis-lycopersici تشخیص داده شدند. این مطالعه، نخستین گزارش از F. oxysporum f. sp. radicis-lycopersici از مزارع گوجهفرنگی استان هرمزگان و نخستین گزارش از F. acutatum به عنوان عامل پوسیدگی ریشه و طوقه گوجهفرنگی در دنیا است.