فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زنبورهای مخملی اهمیت زیادی در گرده‌افشانی گیاهان وحشی، محصولات کشاورزی و گلخانه‌ای دارند. معروف‌ترین گونه از زنبورهای مخملی، Bombus terrestris است که کلنی‌های آن به‌صورت تجاری در سراسر جهان به فروش می‌رسد. با وجود این‌که تجاری‌سازی این زنبورها از دهه ۱۹۵۰ میلادی شروع شده، اما همچنان مشکلاتی در راه تولید انبوه آن‌ها وجود دارد. یکی از مشکل‌های اساسی، پایین‌بودن راندمان تولید ملکه برای راه‌اندازی کلنی‌های جدید در این حشرات است. ازاین رو هدف اصلی این پژوهش، افزایش تعداد ملکه تولید شده در کلنی‌های زنبور B. terrestris از طریق افزایش نسبت تبدیل لارو کاست کارگر به لارو کاست ملکه در کلنی‌های این زنبور تعیین شد. برای این منظور از ترکیب پیری پروکسی فن که یک آنالوگ هورمون جوانی است، استفاده شد. در این آزمایش، سنین اول و ابتدای دوم لاروی زنبور با سه غلظت ۱، ۳ و ۶ میلی‌گرم ماده مؤثره بر لیتر از ترکیب پیری پروکسی فن تیمار شدند و پنج شاخص زمان ظهور ، تعداد ، وزن ، موفقیت در جفت‌گیری و زنده‌مانی پس از دیاپوز ملکه‌های تولید شده در کلنی‌ها بررسی شد. نتایج نشان داد که بیشترین تعداد ملکه در تیمار ۳ میلی‌گرم بر لیتر تولید شد و همچنین کمترین مدت‌زمان ظهور کاست ملکه در کلنی نیز برای این تیمار ثبت شد و بین تیمارها و گواه از لحاظ موفقیت در جفت‌گیری و زنده‌مانی پس از دیاپوز، اختلافی دیده نشد. باتوجه‌ به نتایج به‌دست‌آمده می‌توان این‌طور بیان کرد که غلظت ۳ پی‌پی‌ام از ترکیب پیری پروکسی فن بر روی سنین اول و ابتدای دوم لاروی زنبور B. terrestris القاکننده اثر هورمون جوانی بوده و می‌تواند باعث افزایش تولید تعداد ملکه در کلنی این زنبور شود؛ بنابراین می‌توان این‌گونه نتیجه‌گیری کرد که ترکیب پیری پروکسی فن به‌عنوان یک آنالوگ هورمون جوانی را با در نظر گرفتن غلظت، زمان و نحوه استفاده بر روی لاروهای جوان، می‌توان برای افزایش تعداد ملکه تولید شده در کلنی این زنبور پیشنهاد نمود.