واجآرایی در زبان ترکی
نویسندگان
1 دانشیار زبانشناسی، گروه مترجمی زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
2 استادیار زبانشناسی گروه ادبیات و زبانهای شرقی، دانشکده ادبیات، دانشگاه استانبول، استانبول – ترکیه.
doi
10.22126/jlw.2021.6519.1552چکیده
پژوهش حاضر با استفاده از یک پیکره زبانی وسیع، الگوهای واجآرایی نظام آوایی زبان ترکی را بررسی کرده است. برای این منظور، در یک مطالعۀ آماری توزیع طبقات مختلف همخوانهای ترکی در جایگاههای آغازه و پایانۀ هجا و همچنین آرایش این طبقات در خوشههای همخوانی واقع در پایانۀ هجا در cvcc و مرز هجا در c.c بررسی شد. نتایج نشان داده است که همخوانهای انفجاری و سایشی در جایگاه آغازه تمامی واکهها فراوانی بیشینه دارند که این الگوی توزیعی با سلسلهمراتب محدودیتهای ONSET/X براساس مقیاس رسایی سلکرک هماهنگ است. درمقابل، نتایج مربوط به واجآرایی هجا برحسب عناصر ساختی پایانه در هجاهای cvc و cvcc نشان داد که همخوانهای رسا نسبت به همخوانهای انفجاری به هسته نزدیکتر هستند که این با پیشبینیهای نظام سلسلهمراتبی خانوادۀ محدودیتهای CODA/X* مغایر است؛ یافتههای آماری مربوط به خوشههای همخوانی واقع در پایانۀ هجا در cvcc نشان داد که خوشة روان-انفجاری فعّالترین خوشة همخوانی پایانی است؛ بنابراین، توزیع واجها براساس عناصر ساختی پایانی در cvcc توزیعی مطابق با اصل توالی رسایی با حداقل نشانداری واجآرایی است؛ امّا خوشههای همخوانی واقع در مرز هجا، برخلاف خوشههای پایانی، انواع مختلف همنشینیهای واجی شامل دو عضو با طبقة طبیعی یکسان و یا دو عضو همانند را در بر میگیرد.