ویژگی‌های بیولوژیکی و مولکولی چهار جدایه ویروس وای سیب‌زمینی (PVY) براساس بخشی از ناحیه ژنی رمزکننده پروتئین پوششی

نویسندگان

1 بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، گرگان، ایران.

2 گروه گیاهپزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران. کرج. ایران

3 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

5 عضو هیأت علمی گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22059/ijpps.2024.371771.1007053
چکیده

ویروس وای سیب‌زمینی (Potato virus Y, PVY) یکی از ویروس‌های محدودکننده تولید توتون و سیب‌زمینی در دنیا می‌باشد. به منظور بررسی خصوصیات بیولوژیکی و مولکولی جدایه‌های میزبانی ویروس وای سیب‌زمینی، طی سال‌های 1389 و 1390، در مجموع 1178 نمونه از گیاهان توتون، سیب‌زمینی، فلفل و علف هرز عروسک پشت پرده که دارای علائم موزائیک بودند از هشت شهرستان مختلف کشور شامل کرج، ارومیه، رشت، سنندج، شیراز، قزوین، ورامین و همدان جمع‌آوری شد. آلودگی نمونه‌ها به PVY با آزمون سرولوژیکی ساندویچ دو طرفه الیزا (double antibody sandwich enzyme-linked immunosorbent assay, DAS-ELISA) بررسی و میزان آلودگی در بین نمونه‌های توتون، سیب‌زمینی، عروسک‌پشت‌پرده و فلفل به ترتیب 2/27، 4/20، 75/18 و صفر درصد برآورد گردید. دامنه میزبانی ‌آزمایشی چهار جدایه منتخب ویروس وای سیب‌زمینی (Po2، Po5، Tob2 و Ph1) روی 12 گونه گیاه محک در شرایط گلخانه تفاوت‌های جزئی داشت. پس از تکثیر انتهای 3' ژنوم جدایه‌ها به اندازه 1200 جفت باز، درخت تبارزائی براساس توالی نوکلئوتیدی یک سوم بالادست ناحیه ژنی رمزکننده پروتئین پوششی بازسازی شد که جدایه‌های Tob2، Ph1 و Po5 در کلاد PVYN/NTN و جدایه Po2 در کلاد PVYO قرار گرفتند. نتایج IC-RT-PCR با استفاده از آغازگرهای اختصاصی سویه، و مقایسه توالی‌های نوکلئوتیدی و بررسی موتیف‌های اختصاصی سویه در همردیف‌های توالی آمینواسیدی پیش بینی شده انتهای آمینی پروتئین پوششی، نتایج واکاوی تبارزائی را تایید کردند. این اولین گزارش از آلودگی گونه Physalis divaricata به سویه PVYN/NTN در دنیا می‌باشد.