فراز و نشیب جمعیت و الگوی پراکنش فضایی سپردار زرد شرقی مرکبات Aonidiella orientalis در جنوب کرمان

نویسندگان

1 بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، جیرفت، ایران.

2 بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، جیرفت، ایران

doi
10.22059/ijpps.2024.370950.1007047
چکیده

سپردار زردشرقی مرکبات Aonidiella orientalis یکی از مهم‌ترین آفات مرکبات در جنوب کرمان است. پژوهش حاضر در زمینه نوسانات جمعیت و پراکنش فضایی این آفت در جنوب کرمان انجام شد. نمونه‌برداری از برگ، میوه و شاخه و روی پوره سن یک و حشرات کامل انجام گردید و شاخص­های پراکنش تیلور، آیوائو، موریستا و Id، تغییرات نسبی RV و تعداد نمونه مطلوب محاسبه شدند. طبق نتایج، فعالیت این آفت از اواخر اسفند آغاز شده است. اوج جمعیت آفت در اواسط فروردین، اواسط اردیبهشت و اواخر شهریور ماه ثبت شد. پراکنش فضایی پوره سن یک بر اساس شاخص‌های تیلور و آیوائو در روش نمونه‌برداری از برگ و میوه، تصادفی تعیین شد. برای حشرات کامل طبق شاخص تیلور و آیوائو در نمونه برداری از برگ و میوه تجمعی بود. همچنین پراکنش براساس شاخص تیلور و آیوائو برای پوره سن یک و حشره کامل روی شاخه یکنواخت و تصادفی به ترتیب بود. مقادیر R2 در شاخص آیوائو نسبت به تیلور بالاتر بود و لذا از ضرایب شاخص آیوائو برای تعیین نوع توزیع فضایی و تعداد نمونه مناسب استفاده شد. تعداد نمونه مناسب برای پوره سن یک در روش‌های نمونه‌برداری از برگ، میوه و شاخه با دقت 25/0 به ترتیب 61/24، 29/24 و 2/19 محاسبه گردید. در هر سه روش نمونه‌برداری مقدار تغییرات نسبی RV برای پوره سن یک نزدیک 25 و برای حشره کامل نزدیک 10 محاسبه شد. براساس نتایج کلی در برنامه‌های مدیریت آفت می‌توان نمونه‌برداری را روی مرحله پوره سن یک و برای مطالعات اکولوژیک روی حشره کامل انجام داد.