واکاوی ساخت‎های ایدئولوژیکی زبان در روزنامه‎های فارسی‎زبان استان کردستان: تحلیل گفتمان انتقادی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 استاد زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 دانشیار زبان‌شناسی همگانی، پژوهشکدۀ تحقیق و توسعۀ علوم انسانی (سمت)، تهران، ایران.

doi
10.22126/jlw.2021.6563.1557
چکیده

پژوهش حاضر به بررسی ساخت‎های ایدئولوژیکی زبان در روزنامه‎های فارسی‎زبان استان کردستان ‎پرداخته است. داده‌های پژوهش برگرفته از (250) متن در بازه زمانی آذر‌ (1394) تا اواخر خرداد (1395) است که پیرامون انتخابات مجلس و تصویب لایحه تجاری مرزها است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی - تحلیلی است و با بهره‌گیری از روش تحلیل گفتمان انتقادی رویکرد تلفیقی فرکلاف و الگوی ون ‎لیوون، متون روزنامه‎ها را واکاوی کرده است. یافته‌های به‌دست‌آمده بیان‎گر آن است که با بررسی متون روزنامه‎های (سیروان، سوران، روژان، دیار کهن و هفته‎نامه ده‎نگی کردستان) ساخت‎های ایدئولوژیکی زبان به‎ترتیب در روزنامه‎ سوران با صراحت بیشتری بیان شده است و کمترین میزان پوشیدگی و رازگونگی را دارد که در راستای قدرت و با جریان حاکم بر جغرافیای سیاسی استان کردستان هم‎سو است. روزنامه سیروان نیز هم‎سو با ساختارهای قدرت گام برمی‌دارد و متون آن از صراحت کمتری برخوردار است و بنابراین بیشترین پوشیدگی و رازگونگی را دارد. روزنامه‎ ده‎نگی کردستان و دیار کهن نیز نسبت به جریانات و جناح‎های مجلس رویکردی بسیار منتقدانه دارند و روزنامة روژان نیز با تمرکز بر تصویب لایحة تجاری مناطق مرزی، سیاست‎های نمایندگان مجلس را به‎چالش می‎کشد.