بررسی تنوع گونه ای کنه های اریوفیوئید در اراضی با کاربری متفاوت در شهرستان ماکو
نویسندگان
1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران
2 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
3 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
doi
10.22059/ijpps.2023.354901.1007021چکیده
کنههای بالاخانواده Eriophyoidea همگی گیاهخوارند و به کنههای گالزا یا کنههای زنگ معروف هستند. این کنهها آفات گیاهی و همچنین ناقل بیمارگرهای گیاهی هستند. به منظور مطالعه تنوع گونهای کنههای اریوفیوئید نمونهبرداریها در طی دو نوبت در سالهای 1400-1399 از باغات، مزارع و مراتع هشت روستای شهرستان ماکو انجام شد. پس از اتمام شناسایی و شمارش نمونهها، با در نظر گرفتن تعداد و فراوانی گونهها، شاخصهای تنوع گونهای اعم از شاخص تنوع شانون، سیمپسون و مارگالف در هر ایستگاه محاسبه شدند. در این تحقیق در مجموع 35 گونه از 12 جنس متعلق به پنج قبیله و دو زیر خانواده، از روستاهای مختلف ماکو جمعآوری و شناسایی شد. به نظر میرسد بر خلاف تصور، تغییرات اقلیمی و کمی بارش در سال 1399 تنوع گونهای گیاهان مرتعی را تحت تاثیر قرار داده است که همین امر منجر به کاهش شاخصهای تنوع اکوسیستم مرتع در مقایسه با سایر اکوسیستمهایی شده است که برنامه منظم آبیاری داشتهاند. روستای هندور بالاترین مقدار شاخص شانن_وینر را به خود اختصاص داد، همچنین این روستا کمترین شاخص سیمپسون را نشان داد که کاهش مقدار این شاخص بیانگر توزیع مناسب افراد و افزونی تنوع گونهای است. همچنین بررسی اکوسیستمهای مختلف شهرستان ماکو نشان داد که شاخص شانن وینر کنههای Eriophyoidea در اکوسیستم باغی در سطح احتمال 5 درصد به طور معنیداری در مقایسه با اکوسیستم زراعی و مرتعی بیشتر است و نیز تنوع گونهای زیاد در اکوسیستم باغی سبب افزایش شاخص مارگالف این اکوسیستم نسبت به دو اکوسیستم دیگر شده است. افزایش تنوع این کنهها در اکوسیستم باغی این ذهنیت ناشی از مطالعات پیشین را ایجاد میکند که امکان دارد در طول چندین سال شاهد تغییر رفتار و ترجیح میزبان کنههای اریوفیوئید از روی برخی گونههای گیاهی غیرمثمر و علفهای هرز به سمت گیاهان مثمر باشیم.