تحلیلترکیبهای برونمرکزِ بهووریهیوهمپایه درگویش الشتری
نویسندگان
1 استادیار، گروه آموزش زبان انگلیسی و زبانشناسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران،
2 دانشجوی دکتری، گروه آموزش زبان انگلیسی و زبانشناسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران
3 دانشیار، گروه زبان انگلیسی و زبانشناسی، دانشکدۀ زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
doi
10.22126/jlw.2021.4767.1517چکیده
اگرچه ترکیب یکی از فرایندهای اصلی واژهسازی در همۀ زبانهای جهان است و همواره مورد توجّه پژوهشگران حوزۀ صرف بوده؛ امّا هنوز یکی از بحثبرانگیزترین حوزهها در توصیف زبانی است. تاکنون تقسیمبندیهای متعدّدی برای واژههای مرکّب ارائه شده است که یکی از رایجترین انواع آنها واژههای مرکّب برونمرکز است. در زبان لکی که یکی از زبانهای متعلّق به شاخۀ غربی - شمالیِ زبانهای ایرانی است، ترکیب از مهمترین فرایندهای واژهسازی بهشمار میآید و بخش عمدهای از ترکیبهای این زبان از نوع برونمرکز هستند. هدف پژوهش حاضر این است که دو نوع از ساختهای برونمرکز در زبان لکی گویش الشتری را براساس طبقهبندی بائر (2017) شناسایی و تحلیل نماید. نتایج حاصل از تحلیل دادهها نشان داد که ترکیب برونمرکز بهووریهی در این گویش دارای پنج ساختار متفاوت است: (1) صفت + اسم؛ (2) اسم + صفت؛ (3) اسم + اسم؛ (4) کمیتنما + اسم؛ (5) اسم + حرف اضافه + اسم. ترکیب برونمرکز همپایه نیز به دو دستۀ کلّی حفظکنندۀ طبقه و تغییردهندۀ طبقه تقسیم میشود که اولی بهصورت (اسم + اسم) و دومی بهصورت (فعل + فعل) یا (گروه اسمی + گروه اسمی) ظاهر میشود. تحلیل معنایی دادهها همچنین نشاندهندة نقش بدنمندی، مجاز، استعاره، شاخصهای فرهنگی و سبک زندگی گویشوران الشتری بر ساخت ترکیبهای برونمرکز در زبان آنهاست.
