کنترل Phytophthora sojae و Macrophomina Phaseolina در سویا توسط عوامل زیستی

نویسندگان

1 گروه بیوتکنولوژی، پژوهشکده علوم محیطی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران

2 گروه بیوتکنولوژی، پژوهشکده علوم محیطی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران

3 گروه تنوع زیستی، پژوهشکده علوم محیطی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران

4 دانشجوی سابق رشته بیماری شناسی گیاهی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.22059/ijpps.2023.356054.1007023
چکیده

سویا یکی از مهم‌ترین دانه‎‌های روغنی در جهان است که نیمی از پروتئین و روغن گیاهی مصرفی انسان را تامین می‌کند. بیماری پوسیدگی زغالی و پوسیدگی طوقه و ریشه سویا ناشی از Macrophomina phaseolina و Phytophthora sojae از مهم‌ترین بیماری‌های سویا هستند که باعث کاهش کمی و کیفی عملکرد محصول می‌شوند. راهبرد مهار زیستی با استفاده از خانواده Actinobacteria، به ویژه اعضای جنس Streptomyces و در خانواده Hypocreaceae، جنس Trichoderma، به عنوان یک روش امیدوارکننده برای مدیریت بیماری‌ها و آفات در نظر گرفته می‌شود. در این مطالعه فعالیت مهار زیستی یک جدایه استرپتومایسس و یک جدایه تریکودرما‌ی جداسازی شده از خاک باغات استان کرمان در برابر قارچ‌های بیمارگرM. phaseolina و P. sojae مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمایش‌ها در آزمایشگاه بر پایه طرح کاملاتصادفی با سه تکرار انجام شد. تجزیه و تحلیل توالی 16s rDNA و ناحیه ITS نشان داد که  Streptomyces sp.جدایه ۲۳ وTrichoderma sp. جدایه۱ به ترتیب متعلق به S. bacillaris وT. Longibrachiatum  می‌باشند. نتایج روش کشت دوگانه و آزمون متابولیت‌های فرار نشان داد که S. bacillaris جدایه23 و T. longibrachiatum جدایه۱ بطور معنی‌داری از رشد M. phaseolina و P. sojae جلوگیری کردند. در هر دو آزمون، دو عامل بیوکنترل مورد استفاده اثر بازدارندگی بیشتری بر روی رشد میسلیومیP. sojae در مقایسه با M. phaseolina از خود نشان دادند.