بررسی انتقالپذیری ویروس رگبرگ روشنی زرد مرکبات (Citrus yellow vein clearing virus) توسط سه گونه شته‌ غالب مرکبات

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، گرگان، ایران

2 پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رامسر، ایران.

3 گروه گیاهپزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، گرگان، ایران

4 پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رامسر، ایران.

doi
10.22059/ijpps.2023.353042.1007016
چکیده

ویروس رگبرگ روشنی زرد مرکبات از جنس  Mandarivirus است که بعضی از ارقام مرکبات را آلوده کرده و موجب خسارت می‌شود. در این مطالعه، انتقال این ویروس توسط شته‌ سبز مرکبات (spiraecola Aphis)، شته جالیز (A. gossypii)  و شته سیاه مرکبات (Toxoptera aurantii)  مورد بررسی قرار گرفت. تعداد 30 شته بالغ از هر گونه پس از 24 ساعت تغذیه گیرش روی پرشین لایم آلوده به ویروس، به مدت 24 و 48 ساعت برای تغذیه دهش روی گیاهچه‌های اورکالمون (Citrus limon cv. Eureka)  منتقل شدند. شش ماه پس از انتقال، شمارش گیاهان دارای علایم تفکیک انجام شد و آلودگی آنها با آزمون آر.تی‌.پی‌.سی.‌آر دو مرحله‌ای مورد تائید قرار گرفت. در آزمون اول میزان انتقال ویروس در مدت 24 ساعت تغذیه گیرش و دهش ویروس برای شته سبز مرکبات، جالیز و سیاه مرکبات به ترتیب 67/16، 33/13 و 67/26 درصد و در مدت 24 ساعت تغذیه گیرش و 48 ساعت تغذیه دهش ویروس به ترتیب 33/23، 20 و 33/33 درصد محاسبه شد. با افزایش مدت زمان تغذیه شته‌ها از گیاهان گیرنده ویروس از 24 ساعت به 48 ساعت،  میزان انتقال افزایش یافت. در آزمون دوم با مدت زمان نامعلوم تغذیه گیرش توسط هر سه گونه شته روی درختان پرشین‌لایم آلوده به ویروس در باغ تحت شرایط طبیعی و 24 و 48 ساعت تغذیه دهش روی اورکالمون سالم در گلخانه، مشخص شد که شته‌های مورد آزمایش قابلیت انتقال ویروس را داشتند. مطالعه حاضر تایید کرد که‌ شته‌های مورد آزمایش، تحت شرایط کنترل شده قادرند ویروس رگبرگ روشنی زرد مرکبات را از پرشین‌لایم به اورکالمون منتقل کنند.