تشخیص مولکولی Paecilomyces formosus در جنگل های زاگرس با استفاده از آغازگرهای اختصاصی

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22059/ijpps.2023.358063.1007028
چکیده

شناسایی دقیق گونه‌های میزبان برای تشخیص بیماری و اتخاذ استراتژی صحیح مدیریت آن بسیار مهم است. گونه Paecilomyces formosus، عامل سرخشکیدگی و زوال بلوط، تهدیدی نوظهور است که ممکن است در آینده جنگل‌های زاگرس ایران را در معرض خطر جدی قرار دهد. در این مطالعه از واکنش زنجیره‌ای پلیمراز تودرتو با جفت‌ آغازگرهای اختصاصی PaMF و PaMR طراحی شده از مقایسه توالی‌های نوکلئوتیدی ناحیه نسخه برداری شده داخلی DNA ریبوزومی هسته‌ای (ITS) گونه P. formosus و سایر آرایه‌های نزدیک، برای تشخیص این گونه استفاده شد. برای این منظور نمونه‌برداری از درختان جنگلی با علائم سرخشکیدگی در دو استان کرمانشاه و ایلام صورت گرفت. جدایه‌های Paecilomyces با استفاده از ویژگی‌های ریخت‌شناختی، تولید اسید روی محیط کشت کراتین سوکروز آگار و توالی‌یابی ناحیه ITS-rDNA و قسمتی از ژن بتاتوبولین شناسایی گردیدند.  با استفاده از واکنش زنجیره‌ای پلیمراز تودرتو، باند ۴۴۱ جفت بازی منحصراً از DNA ژنومی P. formosus تکثیر شد و هیچ باندی برای سایر گونه‌ها و از جمله گونه P. variotii مشاهده نشد. روش واکنش زنجیره‌ای پلیمراز تودرتو می‌تواند 100 پیکوگرم از DNA ژنومی P. formosus را ردیابی کند. شصت درخت از هفت منطقه درجنگل‌های زاگرس با علائم سرخشکیدگی مورد ارزیابی قرار گرفت که گونه‌های گیاهی کرف (Acer sp.)، بلوط لبنانی (Quercus libani)، کیکم (کرکو) (Acer monspessulanum)، کنار (Ziziphus spina-christi)، انجیر  (Ficus carica)، پلت (Acer sp.)، تِنْگِس (Amygdalus lycioides)، گز (Tamarix ramosissima)، آلبالوی وحشی(Cerasus microcarpa)  و گیلاس وحشی (Cerasus avium)  برای اولین بار به‌عنوان میزبان‌های جدید برای P. formosus گزارش می‌شوند. تائید بیماریزایی جدایه‌ها با مایه زنی روی شاخه‌های بریده و شاخه‌های سالم درختان انجام شد. آغازگرهای اختصاصی طراحی شده در این تحقیق می‌تواند برای ردیابی سریع و مطمئن P. formosus، پایش همه‌گیری‌‌ها و اتخاذ استراتژی‌های صحیح مدیریتی در جنگل‌های زاگرس مورد استفاده قرار گیرد.