ارزیابی آزمایشگاهی سمیت چند حشره کش شیمیایی روی شته مومی کلم Brevicoryne brassicae (Hemiptera: Aphididae) و بررسی انتخابی بودن آنها برای کفشدوزک شکارگر Hippodamia variegata (Coleoptera: Coccinellidae)
نویسندگان
1 گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
3 گروه حشره شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
10.22059/ijpps.2023.360644.1007032چکیده
شته مومی کلم Brevicoryne brassicae یکی از آفات مهم گیاهان خانواده چلیپاییان است که در برابر بسیاری از حشره کشهای رایج مقاومت پیدا کرده و در سراسر جهان سبب ایجاد خسارت اقتصادی میشود. بنابراین شناسایی حشره کشهای جدید و توسعه برنامه های مدیریت تلفیقی این آفت، امری ضروری است. در این تحقیق سمیت حشرهکشهای فلوپیرادیفوران، فلوکسامتامید و دینوتفوران در برابر شته های بالغ با استفاده از روش غوطه ورسازی برگ ارزیابی شد. مرگومیر بعد از گذشت 24 ساعت ثبت شد. تجزیه پروبیت داده ها نشان داد که فلوپیرادیفوران با مقدار LC50 برابر با 16/58 میلیگرم بر لیتر موثرترین ترکیب در برابر آفت است. در ادامه، اثر غلظت زیرکشنده ( LC25) این حشره کش روی پارامترهای رشدی جمعیت شته مومی کلم با استفاده از تئوری جدول زندگی دوجنسی سن-مرحله رشدی بررسی شد. غلظت زیرکشنده فلوپیرادیفوران (LC25= 21/65 mg/L) طول عمر و باروری ماده های بالغ را نسبت به شاهد کاهش داد. مقادیر نرخ خالص تولیدمثل 236/5 و 345/24 پوره بر ماده، نرخ ذاتی افزایش جمعیت 125/0 و 277/0 بر روز، نرخ متناهی افزایش جمعیت 134/1 و 319/1 بر روز، به ترتیب در تیمار LC25 فلوپیرادیفوران و شاهد به دست آمدند. دینوتفوران با مقادیر LC50 برابر با 50/244 و 17/1005 میلیگرم بر لیتر بیشترین سمیت را برای لاروهای سن سوم و حشرات بالغ کفشدوزک Hippodamia variegata داشت. مقادیر نسبت انتخابی و ضریب خطر نشان دادند حشره کشها برای کفشدوزک انتخابی و ایمن هستند. با انجام آزمایش های تکمیلی، میتوان استفاده همزمان حشره کشهای فلوپیرادیفوران، دینوتفوران و فلوکسامتامید به همراه H. variegata را در مدیریت تلفیقی شته مومی کلم توصیه کرد.
