مقایسه جنگ عادلانه در اندیشههای سنت آگوستین، مایکل والزر و فقهای شیعه معاصر
نویسندگان
1 استادیارگروه فلسفه دانشگاه یاسوج
2 دانش آموخته رشته فلسفه دانشگاه یاسوج
3 دانشیار گروه علوم سیاسی، ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج
doi
10.22059/jstmt.2023.353263.1578چکیده
یکی از مباحث جدی قرن 21م درخصوص شروع جنگها توسط دولتها عادلانه یا ناعادلانه بودن آن است. کما اینکه از بُعد نظری از گذشتههای دور در بین اندیشمندان مطرح و تا حال حاضر نیز ادامه داشته است. برای پی بردن به تغییرات ایجاد شده در این اندیشهها و نیز تفاوت آن در میان آباء کلیسا و فقهای شیعه؛ پژوهش پیش رو به مقایسه جنگ عادلانه در اندیشههای سنت آگوستین، مایکل والزر و فقهای شیعه معاصر پرداخته است. پژوهش حاضر ازنظر ماهیت، نظری – کاربردی و ازلحاظ روش مطالعه، توصیفی – تحلیلی است. روش جمع آوری اطلاعات به اتکاء به دو روش کتابخانهای و پرسشنامه، انجام گرفته است. برای این منظور دیدگاههای یازده فقیه و مرجع تقلید بر اساس پرسشنامه و آثار مکتوب آنها بررسی گردیده است. نتایج پژوهش نشان داد بین دیدگاههای فقهای شیعه و اندیشههای سنت آگوستین اشتراکات بیشتری به نسبت اندیشههای والزر درخصوص جنگ عادلانه وجود دارد. در عین حال هر سه اندیشه در بُعد اهداف جنگ عادلانه و موضوع کمک به ملتهای تحت ستم بیشترین شباهت و درخصوص شروط جنگ عادلانه و دلایل مشروعیت بخش بیشترین اختلاف را با یکدیگر داشتند. همچنین یافتهها نشان دادند درحالیکه آگوستین و فقهای شیعه حاکمان و خدا را مقامهای تصمیم گیرنده درباره جنگ عادلانه معرفی مینمایند، والزر بر نقش افکار عمومی، مردم و شورای امنیت سازمان ملل به عنوان عناصر تصمیم گیرنده تاکید دارد.