فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

< p dir="RTL">پژوهش حاضر تحلیل کنش خاقانی در برابر دیگری با تکیه بر نظریۀ کنش متقابل نمادین است. حوزۀ اصلی این نظریه، اجتماعی و مهم­ترین نظریه‌پرداز آن «جورج هربرت مید» است. این نظریه به بررسی کنش‌های روزمره بین مردم و جامعه و رفتار‌های برخاسته از آن در گروه‌های مختلف می‌پردازد که این کنش­ها در سه بعد روان‌شناختی، اجتماعی و فلسفی - عرفانی قابل تحلیل­اند. روش پژوهش حاضر توصیفی - تحلیلی و بر اساس اسناد کتابخانه­ای است و اشعار انتخابی، مطابق با نظریۀ کنش متقابل نمادین و با تکیه بر بعد اجتماعی بررسی شده­اند. در این مقاله بعد اجتماعی کنش شاعر بر اساس مفهوم «دیگری» که شامل گروه­های تأثیر­گذار خانواده، ممدوحان و رقیبان شعری هستند، واکاوی شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که کنش شاعر در برابر ممدوحان، کنشی ستایشی - خواهشی، در برابر خانواده، کنشی عاطفی - ستایشی و در برابر رقیبان، کنشی انتقادی است. بر اساس تحلیل­های صورت‌گرفته روی اشعار، می­توان گفت کنش خاقانی در گروه­های یادشده به‌صورت واکنش سریع ظهور نمی‌یابد، بلکه از طریق تفسیر و تعبیر رفتار دیگران در ذهن به وقوع می‌پیوندد و رفتار اجتماعی «خود» شاعر را در برابر «دیگری» تنظیم می‌کند. این تفسیر و انتقال معنا­های ذهن در ابعاد یادشده، با کمک تعابیر و نمادهای زبانی در شعر او متجلّی شده است.