تحلیل نوع کاربرد جنگافزارها در ستینی فخر رازی (معرفی واژگان ناشناختۀ نظامی و تحلیل آن از نظر علوم نظامی)
نویسندگان
1 استادیار گروه ادبیات فارسی و زبان انگلیسی، مرکز آموزشهای عمومی، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران
2 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 استادیار گروه آموزشی دروس عمومی و زبان انگلیسی، دانشکدۀ صنایع و مدیریت، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
doi
چکیده
در متون مختلف زبان فارسی، دربارۀ علوم نظامی و جنگافزارها بحث شده که ضروری است این منابع شناسایی و معرفی شوند تا بتوان در مطالعات بعدی، واژگان و اصطلاحات نظامی را از آنها استخراج کرد. دانشنامۀ جامعالعلوم با شصت باب، مهمترین اثر فارسی امام فخر رازی (543-606 هـ ق.) یکی از این منابع است که در یکی از بابهای آن دربارۀ جنگافزارهای ناشناخته و شیوۀ ساخت و کاربرد آن بحث شده است. پرسش تحقیق حاضر آن است که چه واژهها و اصطلاحات نظامی در ستینی به کار رفته است و توجه به این بحث تا چه اندازه اهمیت دارد؟ تحقیق حاضر واژهها، اصطلاحات و ترکیبات نظامی ناشناخته را در این کتاب معرفی و دربارۀ ابعاد نظامی یادشده در آن بحث میکند و جنگافزارها و راهبردها و راهکنشهای نظامی ذکرشده در اثر نامبرده را بررسی و تحلیل میکند. روش این پژوهش از نوع مطالعۀ موردی کیفی روی جامعالعلوم است که با مطالعۀ تطبیقی فرهنگهای دیگر کامل میشود. اهمیت موضوع در آن است که نشان میدهد دانشنامهها منبعی از واژگان و اصطلاحات نظامی هستند که تاکنون از آنها غفلت شده است؛ چنانکه واژهها و ترکیبات نظامی ناشناختهای مانند خارپشت در جامعالعلوم به کار رفته که در هیچکدام از فرهنگهای عمومی و تخصصی ثبت نشده است. همچنین گسترۀ کاربرد این جنگافزارها و نوع کاربرد آنها در این دانشنامه تبیین شدهاند. برای واژهگزینی در زمینههای مختلف، از جمله در موضوعات نظامی، میتوان از الگوی ساخت این واژهها کمک گرفت.
