مواجهه اخلاقی هایدگر با فناوری

نویسندگان
doi
10.22096/ek.2026.2062377.1594
چکیده

مواجهه اخلاقی هیدگر با فناوری چکیده با رشد نفوذ فناوری و ظهور تاثیرات آن در زندگی انسان، بررسی نسبت فناوری و اخلاق اهمیت پیدا کرده است. هیدگر با تامل وجودی درباره فناوری و با نگاه اخلاقی خاص خودش متفاوت با شیوه رایج به این امر اقدام کرده است. در این مقاله با روش اسنادی و تحلیلی-توصیفی این مساله دنبال می شود که اخلاق وجودی در تفکر هیدگر به چه معناست و چه مولفه هایی دارد. اساسا شاید بکارگیری اصطلاح اخلاق در مورد هیدگر چندان موجه نباشد اما به طریقی می توان گفت که در نظر وی اخلاق بیشتر نوعی تفکر معنوی و در چهارچوب تلقی وجودشناسانه و چیزی در مقابل تفکر حسابگرانه بوده است. در تفکر وجودی مولفه های اصالت، تفکر معنوی، وارستگی و شاعرانگی حضور دارند که ما را به برخوردی فعالانه با فناوری دعوت می کنند. اخلاق وجودی اجازه می دهد فناوری در زندگی ما حضور یابد اما ما را به سلطه خود در نیاورد که البته این نگاه متفاوت از مدیریت تبعات ناگوار فناوری مثلا در زمینه های زیست محیطی است. اگر چه تفسیر هیدگر توانسته است غفلت اندیشه غربی از امور غیرمادی را روشن سازد اما این تفسیر بیانگر نسبت فناوری و اخلاق به معنای عرفانی در نگاه دینی نیست.