فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به­طور سنّتی تصوّر بر این است که سازمان­دهی اجزاء در یک هجا و در میان هجاها از اصول رسایی پیروی می­کند. عامل رسایی نه­تنها در چینش واحدهای واجی در سطح هجا محدودیت ایجاد ­می­کند، بلکه در حوزۀ واژه و در تعیین نوع توالی­های موجود در مرز هجاها نیز تأثیرگذار است. هدف از پژوهش حاضر بررسی میزان تخطّی خوشه­ها و توالی­های انسایشی­ها از اصل توالی رسایی است. به­منظور پاسخ به این پرسش (15446) واژۀ مرکّب و مشتق - مرکّب برای بررسی توالی و (14336) واژۀ بسیط برای بررسی خوشه از فرهنگ­های فارسی جمع­آوری شده و اطّلاعات واج­شناختی مربوط به هر واژه استخراج شده است. نتایج نشان می­دهد که الف: بسامد انسایشی­ها به­مثابة عضو دوم در خوشه (7/5) برابر عضو اوّل و در توالی (3/2) برابر عضو اوّل است؛ ب: بسامد محدودۀ رسایی منفی در خوشه (82%) و در توالی (74%) است؛ همچنین میزان تخطّی از اصل توالی رسایی در خوشه (18%) و در توالی (26%) است؛ ج: همۀ موارد تخطّی از اصل توالی رسایی در خوشه­های موجود در واژه­های بسیط مربوط به وام­واژه­ها است.