بازنمود مفاهیم معنایی افعال حرکتی در کردی سورانی: رویکردی شناختی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبانشناسی همگانی، دانشگاه پیام نور. تهران. ایران
2 دانشیار گروه هنرهـای نمایشـی، دانشگاه تهـران. تهران. ایران
3 دانشیار، گروه زبانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
4 دانشیار گروه زبانشناسی، دانشگاه پیام نور. تهران. ایران
doi
10.22126/jlw.2021.6112.1518چکیده
بر مبنای طرحوارۀ شناختی «پویایی نیرو» لئونارد تالمی، همانطور که در رویدادهای طبیعی جریان نیرو وجود دارد، در ساختارهای زبانی نیز این نیرو انعکاس مییابد و از این حیث، زبانها به دو گروه «فعلبنیاد» و «تابعبنیاد» تقسیم میشوند. در گروه اوّل رویدادهای مربوط به پویایی نیرو ازراه فعل و در دوم، در قالب مداری بر حول ریشۀ فعل و راه تابع بازنمایی میشوند. هدف پژوهش حاضر، بازنمایی زبانی رویدادهای حرکتی در گویش کردی سورانی در چارچوب این مقولۀ معناشناختی است. دادههای پژوهش حاضر ازراه مصاحبۀ حضوری از بیست گویشور هنجار بهدست آمده است. در مواردی که برای بیان افعال حرکتی چند شکل گفتاری وجود داشت، براساس فرهنگ لغت مردوخ، صورت استنادی آن ثبت شد. تحلیل (260) فعل حرکتی از میان (300) پارهگفتار نشان داد که الگـوهای (حرکت + شیوه) و (حرکت + مسیر)، پربسامدترین الگوها در افعال این گویش هستند؛ همچنین آمار (65) درصدیِ بازنمود مفاهیم معنایی مسیر ازراه تابع، نشان داد که گویش سورانی بهسمت زبانهای تابعبنیاد گرایش بیشتری دارد.