آمیختگی مفهومی در عناوین خبر سیاسی

نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد زبان‌شناسی همگانی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 استادیار گروه زبان‌شناسی همگانی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

3 استادیار گروه زبان‌شناسی همگانی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران. ایران.

doi
10.22126/jlw.2020.5724.1480
چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی عناوین خبری سیاسی روزنامة ابتکار براساس نظریۀ آمیختگی مفهومی است. این نظریه در چارچوب معنی‌شناسی شناختی به­وسیلة فوکونیه و ترنر (2002) مطرح شده است. سازوکار آن بر پایۀ پیدایش مفهوم و ساختار نوظهوری قرار گرفته است که نظریه‌های فضای ذهنی و استعارۀ مفهومی از پس تبیین آن برنیامده­اند. این نظریه از چهار درون­داد تشکیل شده است که هر کدام از آن­ها در شکل‌گیری معنای نوظهور نقش دارند؛ همچنین در این نظریه انواع شبکة آمیختگی (ساده، آیینه‌ای، تک‌حوزه‌ای و دو حوزه‌ای) با توجّه به قالب‌ درون­دادها معرّفی شده است. نوشتار حاضر پس از معرّفی این نظریه، عناوین سیاسی در روزنامة ابتکار را بررسی کرده است تا کارآمدی نظریه در توصیف و تبیین داده‌های پژوهش مشخّص شود. به این منظور در نوشتار پیش رو (1000) عنوان خبری بررسی شده است. نتیجة حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که حدود (20%) از عنوان­ها دارای آمیختگی هستند. ازلحاظ بسامد وقوع انواع آمیختگی، نوع تک­‌‌حوزه‌ای بیشترین بسامد وقوع را دارد به این دلیل که این نوع آمیختگی چهار عنصر سادگی، شفافیت، ارتباط و جذّابیت را دارد؛ بنابراین، نویسنده با کاربرد این نوع آمیختگی افزون بر انتقال اطّلاعات سعی در جذّاب­کردن عنوان­ها، متقاعدکردن مخاطب و تشویق آن­ها به دنبال­کردن خبر را دارد؛ همچنین آمیختگی نوع آیینه‌ای در داده‌های پژوهش به­کار نرفته است، زیرا ساختار این نوع آمیختگی به‌گونه‌ای است که در آن دو حادثه در یک قالب معنایی مشترک ولی در دو زمان متفاوت شکل می‌‌گیرد. براساس این ساختار، ممکن است احتمال به­خاطرآوردن و تطبیق دو حادثه برای خواننده آسان نباشد.