فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

غزل‌های سعدی در میان غزل‌های زبان فارسی، در نوع خود بی‌نظیر است. سعدی از رهگذر این سروده‌های دل­انگیز، عاطفه و اندیشۀ عاطفی­شدۀ خود را به مخاطب انتقال می‌دهد. یکی از این عواطف که با اندیشه و جهان‌بینی‌اش رابطه‌ای مستقیم دارد، مقولۀ زیبایی و زیبایی‌شناسی است. او از این مقوله به گونه‌ای پراکنده و اساساً در پیوند با معشوق، سخن گفته است. در این مقاله بر آنیم که این اندیشه‌های پراکنده را گرد کرده و در نظامی مشخص سازماندهی کنیم تا رگه‌های فلسفه یا حکمت زیبایی‌شناسانۀ سعدی آشکار گردد؛ بنابراین به قدر نیاز نظریه‌های زیبایی‌شناسی را از گذشته‌های دور تا امروز به اختصار بررسی کرده‌ایم تا سنجش طرز تلقی سعدی از زیبایی با آن‌ها میسر گردد. در این مقاله که داده‌هایش با استفاده از روش کتابخانه‌ای گرد آمده و با روش تحلیلی توصیف شده است، در یافته‌ایم که سعدی را می‌توان با زعایت احتیاط، نظریه‌پرداز حوزۀ زیبایی‌شناسی دانست. بی‌گمان این نظریه از جمال‌شناسی دینی در جهان اسلام که خود، تا حدودی از فلسفۀ یونان تأثیر پذیرفته، منشعب می‌گردد. این پژوهش نشان می‌دهد که نگاه سعدی به زیبایی ساختاری است و او زیبایی را پدیده‌ای منسجم و متشکل از عناصر مختلف می‌داند.