بررسی عناصرداستان در هفت پیکرنظامی و هفت منظرخرجردی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان وادبیات فارسی دانشگاه آزاداسلامی، واحد آزادشهر، ایران

2 مربی دانشگاه علوم پزشکی آبادان، ایران

doi
چکیده

این مقاله به بررسی تفاوت­ها و شباهت­های هفت­پیکر و هفت­منظر می­پردازد. با مراجعه به هفت­پیکر نظامی و هفت­منظر هاتفی خرجردی، از طریق مطالعه و یاداشت­برداری و تجزیه و تحلیل مفصل داستان­هایی که در موضوع و محتوا در بین دو اثر دارای شباهت بوده­اند، موارد اشتراک و افتراق زیادی به دست آمد. در مواردی که داستان­ها از نظر موضوع و محتوا اشتراکی نداشتند، تنها به بررسی طرح و مواردی که رابطه­ای ولو اندک در دو اثر دیده می­شد، پرداخته شد. تفاوت­هایی در دیدگاه­های دو شاعر نسبت به پرداخت قصه­ها و فضای قصه­های دو اثر وجود داشت که مورد بررسی قرار گرفت؛ همچنین وجود شباهت­هایی به شکل کلی از قبیل: نگاه به تأثیر تقدیر در زندگی انسان­ها، تأثیر شاهان در زندگی مردم و نگاه به سلاطین، در دو اثر مورد بررسی قرارگرفت. نگارندگان در این مقاله درصدد پاسخگویی به این سؤال هستند که هفت­پیکر نظامی و هفت­منظر هاتفی از جهت عناصر داستان، تا چه حد با هم افتراق و اشتراک دارند؟ هدف از این مقاله به طور خاص، بررسی عناصرداستان در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه در هفت­پیکر و هفت­منظر است که باید گفت قالب روایت­ها قصه هستند و هر دو اثر از قالب قصه در قصه استفاده کردند. البته هر دو شاعرتلاش می­کنند با شیوۀ مستقیم در خلال گفت و­گوهای شخصیت­ها و بیان کُنش­های آنان در شناخت و درک بهتر شخصیت­ها به کمک مخاطب بیایند.