برآورد ارتفاع تراز انجماد، ارتفاع خط تعادل، ارتفاع مرز پرمافراست و درصد برف-پوش در ارتفاعات سبلان و اثر آنها بر منابع آب
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 عضو هیئت علمی گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22059/ijswr.2018.244213.667778چکیده
ارتفاع تراز انجماد (FLH) ، ارتفاع مرز پرمافوراست (PEA) ، ارتفاع خط تعادل (ELA) و درصد برفپوش (SC) ارتفاعات از مؤلفههای مؤثر و مهم در بررسی وضعیت اقلیمی منابع آبی محسوب میگردد. برای محاسبة پارامترهای فوق از نرخ افت دمای محیطی با افزایش ارتفاع (ELR) استفاده شد. به دلیل مشکلاتی که در استفاده از دادههای اقلیمی ایستگاههای زمینی محدوده مطالعاتی وجود داشت، از دادههای پایگاه رادیوسند شبکهای (GDAS) استفاده شد. این پایگاه داده دارای قدرت تفکیک و توزیع مکانی - زمانی مناسبتری است. ابتدا دادههای خام در محیط برنامهنویسی پایتون مورد پردازش و فرآوری قرار گرفت، سپس ELR در لایه پائینی تروپوسفر تا ارتفاع 6000 متری محاسبه و برای برآورد FLH در بازة زمانی 2008-2016 به کار گرفته شد. از تراز FLH و نرخ افت ELR برای محاسبة تراز PEA در ارتفاعات سبلان استفاده شد. نتایج در قالب نمودار، نقشه و جدول ارائه شد. وضعیت برف-پوش ارتفاعات سبلان در دورة آماری مشابه از تصاویر ماهوارهای مادیس ترا و آکوا به دست آمد و در بازههای زمانی ماه، فصل و متوسط سالانه تدوین و ارائه شد. سطوح SC و تراز FLH مورد بررسی، مقایسه و تحلیل قرار گرفت. موقعیت FLH همراه با تحلیل توزیع هیپسومتریکی ارتفاعات میتواند در تحلیل چشمانداز منابع آبی و تعیین سناریوهای مدیریتی مورد استفاده قرار گیرد. مقایسة درصد SC و تراز FLH نشان داد که اختلاف این دو سطح در ماههای گرم و خشک افزایش و به سمت ماههای سرد و مرطوبتر روند کاهشی دارد. تراز FLH زمستانه در ارتفاعات سبلان در طبقات ارتفاعی 1200 تا 1700، 1700 تا 2200 و 2200 تا 2700 متر به ترتیب چشمانداز شرایط نرمال، نیمهبحرانی و بحرانی سال آبی را نوید میدهند که میتواند در سیاستگزاری مدیریت منابع آب موثر باشد.