فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در بررسی ویژگی‌های سبکی یک اثر ادبی، در بسیاری از موارد، تنها به معرفی مهم‌ترین و پربسامدترین ویژگی‌های زبانی و زیبایی‌شناختی اثر بسنده می‌شود؛ حال آنکه بررسی دلایل استفاده از یک شگرد زبانی، عناصر زیبایی‌آفرین یا یک شیوة مشخص ِ بیان، می‌تواند بازنمایندة جنبه‌های ارزشمندی از ویژگی‌های منظورشناختیِ آن اثر ادبی باشد. در متنی همچون تاریخ جهانگشای جوینی که افزون بر اطلاعات تاریخی، نوع بیان حوادث در آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و قصد نویسنده پیش از هر چیز، انتقال داده‌های تاریخی است؛ خروج از هنجارهای متعارف گفت‌وگو را نمی‌توان امری اتفاقی و بیهوده دانست. با فرض رعایت تمامی اصول اولیة هم‌سخنی، تغییر زبان گوینده در بیان مسائل اصلی و فرعی تاریخی را می‌توان اولین، اصلی‌ترین و آشکارترین مصداق نقض اصل همکاری گرایس دانست. نویسندة دبیر و آشنا به شیوة نگارش منشیانه، به آسانی توانایی جایگزین‌ کردن اشعار و امثال عربی را با ابیات مشابه یا ترجمة آنها در متن تاریخی داشته است، اما برای نیل به اغراض ثانوی، از این کار صرف‌نظر کرده است. در این پژوهش با بررسی جلد اول تاریخ جهانگشای جوینی به روش کیفی، می‌توان گفت که استفاده از ابیات عربی در این متن، هدفمند و برای دستیابی به اغراضی ثانوی بوده که با نقض یک یا چند اصل از اصول همکاری گرایس حاصل شده است.