مطالعه تاثیر تراکم لوبیای آلوده در دوران لاروی بر پارامترهای زیستی و رفتارهای جفتگیری سوسک چهار نقطهای حبوبات Callosobruchus maculatus
نویسندگان
1 عضو هیات علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان
2 2. عضو هیات علمی (استادیار) بخش گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.22059/ijpps.2022.337876.1006995چکیده
سوسک چهار نقطهای حبوبات (Coleoptera: Chrysomelidae)(Fabricius, 1775) Callosobruchus maculatus به دلیل داشتن چرخه زندگی کوتاه و امکان پرورش آسان به عنوان حشره مدل برای مطالعه جنبه های مختلف زیست شناسی، رفتار شناسی و یا رقابت درون گونهای استفاده می شود. در این مطالعه، با استفاده از لوبیاهای با یک تخم، تاثیر حضور لاروهای دیگر در لوبیاهای مجاور و نه در همان لوبیا در طول دوره رشدی، بر احساس رقابت احتمالی در حشره و رفتارهای جفتگیری در بزرگسالی و پارامترهای زیستی در نسل F0 و F1 بررسی شده است. طول دوره رشدی، تعداد تخم، درصد تفریخ، طول عمر حشره کامل، و نسبت جنسی نسل بعد ارزیابی شد. نتایج نشان داد لاروهای سوسک چهار نقطهای حبوبات قادر بودند وجود لارو در لوبیاهایی که در تماس با لوبیاهای آنها بودند را تشخیص داده و تحت تاثیر آن در بزرگسالی تغییر رفتار نشان دهند. به طوری که این حشرات در بزرگسالی درصد جفتگیری موفق و مدت زمان جفتگیری کمتری نسبت به حشراتی که به تنهایی در یک ظرف پرورش یافته بودند را داشتند و وجود هیچ رقیبی را حس نکرده بودند. دیگر پارامترهای زیستی مطالعه شده (مانند تاخیر در جفتگیری و مدت زمان لگد زدن)، تحت تاثیر تیمارها تغییر معنی داری پیدا نکرد. بنابراین شرایط پرورش حشره (فقط وجود یک لوبیا با یک لارو در داخل آن در یک ظرف یا تراکمی از چند لوبیا به همراه تک لارو داخل هر کدام)، اثر معنی داری بر رفتارهای جفتگیری حشره در بزرگسالی میگذارد. این امر در طراحی آزمایشهای مختلف باید در نظر گرفته شود.