فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نظریۀ ترامتنیت ژرار ژنت از نظریه­های جدید در خوانش و نقد متون است. براساس این نظریه، یک اثر ادبی تنها در ارتباط با سایر آثار ادبی تعریف و فهمیده می­شود؛ درواقع، همۀ متون از متون قبل از خود تأثیر می‌گیرند و متقابلاً بر متون بعد از خود تأثیر می‌گذارند. روابط بینامتنی موجود در تاریخ جهانگشا و تأثیری که سایر متون در شکل­گیری آن داشته‌اند، ضرورت وجودی این پژوهش است، که به روش تحلیل کیفی و براساس نظریۀ ترامتنیت ژرار ژنت و با تکیه بر مطالعات اسنادی و کتابخانه­ای، در جلد اول بررسی شده است. یافته­های پژوهش نشان می­دهد که هر پنج گونۀ این نظریه، یعنی بینامتنیت، پیرامتنیت، سرمتنیت، بیش­متنیت و فرامتنیت، قابل بررسی در این اثر است. بهره­گیری از آیات قرآن و احادیث، ابیات فارسی و عربی، امثال و حکم، آوردن ژانرهای غنایی، حماسی و تعلیمی در این اثر تاریخی؛ تأثیرپذیری جوینی در سبک نثر فنی و متکلف از کلیله و دمنه، ﻧﻓﺛه­المصدور، مقامات حمیدی و دیگر آثار قبل و هم­عصر خود و همچنین پیرامتن­های موجود، از قبیل عنوان کتاب، عنوان­های فرعی، مقدمه و نقدها و مقاله­هایی که بر متن این اثر نوشته شده و نیز تبیین حملۀ مغولان، هویت و قدرت آنان به عنوان فرامتنیت، همگی نشان­دهندۀ روابط بینامتنی در این اثر هستند، که هر یک از این موارد در خلق، فهم و مطالعة این اثر تأثیرگذار بوده است.