استعاره در عبارات خطاب زبان ترکی آذری
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبانشناسی همگانی، دانشکدۀ زبانهای خارجی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران.
2 دانشیار زبانشناسی، گروه زبانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 دانشیار زبانشناسی، گروه زبانشناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
doi
10.22126/jlw.2021.5874.1489چکیده
استفاده از عبارتهای خطاب استعاری در بیان احساسات و عواطف، موضوعی مهم در مطالعات جوامع به شمار میرود. پژوهش حاضر به منظور بررسی پدیدۀ اجتماعی عبارات خطاب استعاری از منظر زبانشناسی شناختی با سه هدف کشف انواع و بسامد استعارههای مفهومی، بسامد وقوع آنها در دو گروه سنّی مردان و زنان جوان و میانسال و میزان وقوع خطابهای استعاری در رابطه با کلّ آنها در گونۀ گفتاری ترکی آذری خوی صورت گرفته است. روش پژوهش، به شیوۀ تحلیل محتوا است و جمعآوری دادهها به روش میدانی و با استفاده از پرسشنامه از صد گویشور خویی انجام شده است. آمارها نشان میدهد که بر اساس طبقهبندی لیکاف و جانسون (1980) بسامد هرکدام از انواع عبارت-های خطاب استعاری در رابطه با یکدیگر به ترتیب استعارههای «ساختاری» (267) مورد، «هستیشناختی» (212) مورد و «جهتی» (3) مورد، نگاشت شدند. نتایج به دست آمده نشان میدهد: 1- میزان کاربرد انواع عبارتهای خطاب استعاری به ترتیب به زنان جوان (17/39%)، مردان جوان (22/28%)، مردان میانسال (30/19%) و زنان میانسال (31/13%) اختصاص دارند. 2- از کلّ عبارتهای خطاب به دست آمده، (1/55%) مربوط به خطابهای استعاری و (9/44%) مربوط به خطابهای غیر استعاری است؛ یعنی بیش از نیمی از خطابها در خوی ماهیت استعاری دارند.