فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف نوشتار پیش رو توصیف، تبیین و بررسی نظام زمان، وجه و نمود در گویش خزلی از خانوادة کردی جنوبی است. داده‌های پژوهش از بررسی فایل­های صوتی به صورت پیکره­ای، مصاحبه­های هدایت­شده و یادداشت­های آوانویسی­شده از گویشوران بومی روستاهای بخش کارزان در استان ایلام طی سال­های 1397 تا 1398 گردآوری شده­اند. به­مانند بیشتر زبان‌های جهان، مقوله­های زمان، وجه و نمود در این گونة زبانی نیز درهم­تنیدگی و هم­پوشانی ساختاری دارند؛ بنابراین، به‌مثابة مقوله­ای­ با عنوان زمان–وجه - نمود بررسی شدند. تجزیه و تحلیل داده­ها نشان داد که در کردی خزلی زمان دستوری آینده هیچ­گونه بازنمایی صرفی ندارد و تشخیص مفهوم این زمان تنها از راه قیدهای زمان آینده یا موقعیت بافتی ممکن است؛ افزون بر این، در گویش یادشده دو زمان گذشته و حال و پنج نمود تام، ناقص استمراری، ناقص غیر استمراری، کامل و ناکامل و پنج وجه اخباری، اخباری - تأکیدی، التزامی، امری و شرطی - آرزویی بازنمایی می­شوند که از برآیند آن­ها پانزده ساخت «زمان– وجه - نمود»ی به دست می­آید. از این پانزده ساخت، چهار ساخت در زمان حال و یازده ساخت در زمان گذشته است. تمامی پانزده مورد ساخت فاعلی - مفعولی دارند.