بررسی مفهوم‌سازی شناختی عشق در رمان‌های سیمین دانشور

نویسندگان

1 دانشیار بخش زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دانشجوی دکترای تخصصی رشتۀ زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 استادیار، بخش زبان‌های خارجی و زبان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

doi
10.22126/jlw.2020.4559.1353
چکیده

در نوشتار پیش رو، مفهوم­سازی عشق در رمان­های سیمین دانشور، برپایۀ نظریۀ مفهوم­سازی شناختی احساسات در پژوهش­های کووچش (1986 و 2010) مطالعه شده‌ است. در فرایند نگارش مقاله، نخست استعاره­های مفهومی عشق، با ترکیب روش جستجوی واحدهای واژگانی مربوط به حوزۀ مقصد، به­کمک نرم‌افزار واژه‌نمای اَنت‌کانک (آنتونی، 2014) و روش جستجوی دستی از پیکره استخراج شدند؛ سپس برای شناسایی و به دست دادن مجازهای مفهومی به کار ‌رفته در مفهوم‌سازی عشق و استخراج مفاهیم وابسته به عشق، از روش جستجوی دستی استفاده شد. در مرحلۀ بعد، انواع استعاره­ها و مجاز­های مفهومی عشق و همچنین مفاهیم وابسته به عشق - که از استعاره­ها و مجاز­های مفهومی عشق به دست می­آیند – بررسی شد. در پایان کار نیز، بر اساس استعاره‌ها، مجازها و مفاهیم وابسته، مدل‌ شناختی عشق در رمان‌های دانشور شناسایی گردید. مدل شناختی مورد نظر، از (40) استعارۀ مفهومی، (33) مجاز‌ مفهومی با الگوی عام مجازی نتیجۀ احساس به­جای احساس و در نهایتً (11) مفهوم وابسته به عشق که تعدادی از آن­ها سازندۀ عشق و تعدادی دیگر همراه یا نتیجۀ عشق هستند، ساخته شده ‌است.